Güneş Doğuş ve Batış Saati Hesaplama aracı, tarih, UTC farkı, enlem ve boylamdan yaklaşık gün doğumu, gün batımı, Güneş öğlesi ve gündüz süresini bulur. Güneş deklinasyonu, zaman denklemi ve standart görünür ufuk yüksekliği −0,833° kullanılır. İl merkezi kısayolları koordinat girişini kolaylaştırır; yerel dağ ve ufuk engelleri hesaba katılmaz.
Güneş Doğuş ve Batış Saati Nasıl Hesaplanır?
- Tarih alanına hesaplamak istediğiniz günü girin.
- O tarihte geçerli UTC farkını yazın.
- İl merkezini seçin veya enlem-boylamı manuel girin.
- Güneş Saatlerini Hesapla düğmesine basın.
- Doğuş, batış, Güneş öğlesi ve gündüz süresini birlikte inceleyin.
Şehir kısayolu yaklaşık merkez koordinatını kullanır. İlçe, kırsal alan veya farklı ülke için gerçek koordinatı girin.
Güneş Doğuş-Batış Hesaplama Formülü
Tarihten Güneş’in yaklaşık deklinasyonu δ ve zaman denklemi E hesaplanır. Enlem φ ve standart zenit z=90,833° ile doğuş-batış saat açısı bulunur:
H = arccos[(cos z / (cos φ × cos δ)) − tan φ × tan δ]
Güneş öğlesi (dakika) = 720 − 4 × boylam − E + 60 × UTC farkı
Gün doğumu = Güneş öğlesi − 4 × H
Gün batımı = Güneş öğlesi + 4 × H
Bir derece saat açısı yaklaşık 4 dakikaya karşılık gelir. Sonuç yerel saat olarak gösterilir.
Gerçek Örnek: İstanbul 12 Ağustos 2026
12 Ağustos 2026, UTC+3 ve İstanbul merkez koordinatı 41,0082 / 28,9784 seçildiğinde araç şu sonuçları verir:
| Güneş doğuşu | 06:11 |
|---|---|
| Güneş batışı | 20:07 |
| Güneş öğlesi | 13:09 |
| Gündüz süresi | 13 saat 56 dakika |
| Güneş deklinasyonu | 14,90° |
| Zaman denklemi | −5,07 dakika |
Gündüz süresi 20:07 − 06:11 = 13 saat 56 dakika olarak doğrulanır. Güneş öğlesinin 12:00 olmaması boylam, saat dilimi ve zaman denkleminden kaynaklanır.
Güneş Doğuşu Hangi Ana Göre Tanımlanır?
Hesaplamada Güneş merkezinin geometrik yüksekliği −0,833° kabul edilir. Bu değer Güneş diskinin yarıçapı ile standart atmosferik kırılmanın yaklaşık toplamını temsil eder; Güneş’in üst kenarı ufukta görünürken merkezi geometrik ufkun altındadır.
Güneş Batışı Hangi Ana Göre Tanımlanır?
Güneş’in üst kenarının standart atmosfer koşullarında görünür ufkun altına kaybolduğu yaklaşık andır. Gerçek atmosfer, yüksek rakım ve uzak dağ silueti gözlenen saati birkaç dakika değiştirebilir.
Güneş Öğlesi Nedir?
Güneş’in yerel meridyenden geçerek o gün gökyüzündeki en yüksek konumuna ulaştığı andır. Saat diliminin merkez meridyeni ile konum boylamı aynı değilse ve zaman denklemi sıfır değilse saat 12:00’ye denk gelmez.
Zaman Denklemi Nedir?
Görünen Güneş zamanı ile ortalama saat zamanı arasındaki farktır. Dünya yörüngesinin elips biçimi ve eksen eğikliği nedeniyle yıl boyunca değişir. Örnekte −5,07 dakika değeri Güneş öğlesi hesabında kullanılır.
Güneş Deklinasyonu Nedir?
Güneş’in gök ekvatorunun kuzeyinde veya güneyinde görünen açısal konumudur. Haziran gündönümünde kuzeyde yaklaşık +23,4°, aralık gündönümünde güneyde yaklaşık −23,4° olur; ekinokslarda sıfıra yaklaşır.
Gündüz Süresi Nasıl Hesaplanır?
Gün batımı saatinden gün doğumu saati çıkarılır veya 8 × H dakika bağıntısı kullanılır. Enlem ve mevsim gündüz süresini belirgin biçimde etkiler; aynı tarihte Türkiye’nin kuzey ve güney şehirleri farklı sonuç verir.
Enlem Güneş Saatlerini Nasıl Etkiler?
Ekvatora yaklaştıkça yıl içindeki gündüz süresi değişimi azalır. Yüksek enlemlerde yaz günleri çok uzun, kış günleri çok kısa olabilir. Kutup bölgelerinde belirli tarihlerde Güneş hiç doğmayabilir veya batmayabilir; saat açısı denkleminin gerçek çözümü oluşmaz.
Boylam Güneş Saatlerini Nasıl Etkiler?
Aynı saat diliminde doğuya gidildikçe Güneş olayları genellikle saat üzerinde daha erken, batıya gidildikçe daha geç görünür. Yaklaşık 1° boylam farkı Güneş zamanında 4 dakikaya karşılık gelir.
UTC Farkı Neden Doğru Girilmeli?
Astronomik an aynı olsa da ekrandaki yerel saat UTC farkına göre değişir. Türkiye günümüzde UTC+3’tür; geçmiş yıllarda yaz/kış saati uygulaması vardı. Araç tarihsel farkı otomatik belirlemez.
Rakım Sonucu Değiştirir mi?
Yüksek noktada geometrik ufuk daha uzakta olduğu için Güneş daha erken doğup daha geç batabilir. Araç rakım alanı istemez ve deniz seviyesine yakın düz ufuk varsayar. Dağ, bina ve vadiler gerçek görünümü ters yönde geciktirebilir.
Hava Durumu ve Atmosferik Kırılma
Sıcaklık, basınç ve atmosfer yapısı kırılmayı değiştirir. Standart −0,833° varsayımı takvimsel bir yaklaşık değer verir; bulutluluk veya sis Güneş’i görmenizi engelleyebilir fakat astronomik doğuş-batış tanımını değiştirmez.
Gün Doğumu ile Şafak Aynı mı?
Hayır. Şafak, Güneş doğmadan önce atmosferin aydınlanmaya başladığı alacakaranlık dönemidir. Sivil, deniz ve astronomik alacakaranlık için Güneş merkezi sırasıyla yaklaşık −6°, −12° ve −18° yüksekliklerle tanımlanır. Bu araç yalnızca doğuş ve batışı hesaplar.
Namaz Vakitleri İçin Kullanılır mı?
Araç genel astronomik gün doğumu ve batımı üretir; dinî vakitlerin kurumsal hesap yöntemleri, temkin süreleri ve farklı Güneş yüksekliği tanımları olabilir. Resmî ibadet vakitleri için yetkili kurumların yayımladığı takvim kullanılmalıdır.
Farklı Sitelerde Saat Neden Değişir?
Koordinat, UTC/yaz saati, rakım, kırılma modeli, Güneş diski tanımı, algoritma hassasiyeti ve yuvarlama farklı olabilir. Önce konum ile tarihsel saat dilimini karşılaştırın.
Hesaplamanın Sınırları
- Düz ufuk ve standart atmosfer koşulları varsayılır.
- Görünür ufuk yüksekliği −0,833° alınır.
- Rakım, yer şekilleri, binalar ve hava durumu hesaba katılmaz.
- Tarihsel UTC farkı otomatik seçilmez.
- Sonuç resmî namaz vakti veya seyrüsefer verisi yerine geçmez.
Astronomi Kaynakları
−0,833° doğuş-batış tanımı ve saat açısı denklemleri için NOAA Global Monitoring Laboratory – Solar Calculator Details; doğuş, batış ve alacakaranlık tanımları için U.S. Naval Observatory – Rise, Set and Twilight Definitions incelenebilir.
İlgili Hesaplayıcılar
- Güneş Konumu Hesaplama
- Altın Saat ve Mavi Saat Hesaplama
- Gölge Boyu ve Yönü Hesaplama
- Ay Fazı Evresi Hesaplama
Son güncelleme: 12 Ağustos 2026.