Demir Ağırlık Hesaplama aracı, betonarme donatı çubuklarının çap, adet ve boy bilgilerine göre toplam metrajını ve yaklaşık çelik ağırlığını hesaplar. Birden fazla donatı kalemini ayrı ayrı toplar; bindirme ve fire payını ekleyerek satın alma ağırlığını, isteğe bağlı kilogram fiyatıyla tahmini malzeme maliyetini gösterir.
Demir Ağırlık Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Bindirme ve fire yüzdesini, isterseniz güncel kilogram fiyatını girin. Her donatı kalemi için adı, çapı milimetre, adedi ve bir adet boyunu metre cinsinden yazın. Donatı Metrajını Hesapla düğmesine bastığınızda net boy, net ağırlık, fire/bindirme ağırlığı ve satın alma toplamı görüntülenir.
Kolon boyuna donatı, kiriş donatısı, etriye ve döşeme donatısını ayrı kalemlerde tutmak metraj kontrolünü kolaylaştırır. Kesim boyları statik proje ve demir listesine göre girilmelidir.
İnşaat Demiri Ağırlığı Nasıl Hesaplanır?
Dairesel çelik çubuğun teorik ağırlığı kesit alanı ve çelik yoğunluğundan türetilir. Şantiyede kullanılan pratik yaklaşık bağıntı şöyledir:
Birim ağırlık (kg/m) ≈ Çap² / 162
Çap milimetre cinsindendir. Toplam ağırlık:
Toplam boy = Adet × Bir adet boyu
Net ağırlık = Toplam boy × Birim ağırlık
Ø12 ve Ø16 Demir Ağırlık Örneği
İlk kalem 10 adet, 6 metre, Ø12 mm; ikinci kalem 8 adet, 6 metre, Ø16 mm olsun:
- Ø12 toplam boy: 10 × 6 = 60 m; birim ağırlık 12²/162 = 0,8889 kg/m; ağırlık 53,33 kg
- Ø16 toplam boy: 8 × 6 = 48 m; birim ağırlık 16²/162 = 1,5802 kg/m; ağırlık 75,85 kg
- Net toplam boy: 108 m
- Net çelik ağırlığı: 129,19 kg
Yüzde 5 bindirme ve fire eklendiğinde satın alma boyu 113,4 metre, ek ağırlık 6,46 kg ve toplam satın alma ağırlığı 135,64 kg olur.
Demir Çaplarına Göre Metre Ağırlıkları
d²/162 yaklaşımına göre yaygın donatı çaplarının yaklaşık birim ağırlıkları:
| Çap | Yaklaşık kg/m | 12 m çubuk |
|---|---|---|
| Ø8 | 0,395 | 4,74 kg |
| Ø10 | 0,617 | 7,41 kg |
| Ø12 | 0,889 | 10,67 kg |
| Ø14 | 1,210 | 14,52 kg |
| Ø16 | 1,580 | 18,96 kg |
| Ø18 | 2,000 | 24,00 kg |
| Ø20 | 2,469 | 29,63 kg |
| Ø25 | 3,858 | 46,30 kg |
| Ø32 | 6,321 | 75,85 kg |
Tablo teorik yaklaşık değerlerdir. Sipariş ve kabulde üretici belgesi, standardın izin verdiği toleranslar ve fiilî tartım esas alınmalıdır.
12 Metre İnşaat Demiri Kaç Kilogramdır?
Metre ağırlığı 12 ile çarpılır. Örneğin Ø12 için 0,8889 × 12 = yaklaşık 10,67 kg; Ø16 için 1,5802 × 12 = yaklaşık 18,96 kg; Ø20 için 2,4691 × 12 = yaklaşık 29,63 kg bulunur.
Bir Ton Demir Kaç Metredir?
Metre = 1.000 kg / Birim kg/m
Bir ton Ø12 demir teorik olarak yaklaşık 1.000 / 0,8889 = 1.125 metre; Ø16 demir yaklaşık 633 metre; Ø20 demir yaklaşık 405 metre uzunluğa karşılık gelir. Fire, tolerans ve stok boyu nedeniyle satın alma adedi ayrıca yuvarlanmalıdır.
Donatı Metrajında Bindirme Payı
Bindirme boyu sabit bir yüzde değildir; donatı çapı, beton ve çelik sınıfı, aderans koşulu, elemandaki gerilme durumu ve statik proje detaylarına bağlıdır. Araçtaki yüzde alanı toplu satın alma ön tahmini sağlar, mühendislik bindirme hesabı yapmaz.
Projede her bindirme ayrı gösterilebiliyorsa gerçek ek boyları donatı kalemlerine dahil etmek, genel yüzde eklemekten daha doğru sonuç verir.
Fire Payı Nasıl Belirlenir?
Fire; standart stok boylarının kesim planına uymaması, büküm ve saha kayıpları gibi nedenlerle oluşur. Yüzde 5 yalnızca örnek varsayımdır. Optimize edilmiş kesim planında daha düşük, karmaşık donatı ve kısa parçalarda daha yüksek olabilir. Artan kullanılabilir parçalar başka kalemlerde değerlendiriliyorsa brüt fire azalır.
Etriye Ağırlığı Nasıl Hesaplanır?
Etriyenin bir adet açınım boyu; kenarlar, kancalar, büküm payları ve beton örtüsü dikkate alınarak statik proje detayından alınmalıdır. Bu açınım boyu “Bir Adet Boyu” alanına, etriye sayısı Adet alanına girilir. Yalnız kolon çevresini kullanmak kanca ve büküm boylarını eksik bırakabilir.
Kolon ve Kiriş Donatısı Metrajı
Boyuna çubuklarda kat yüksekliği, ankraj ve bindirmeler; kirişlerde mesnet uzatmaları ve kıvrımlar hesaba katılır. Her farklı çap ve kesim boyu ayrı kalem yapılmalıdır. Araç geometrik veya statik detay üretmez; hazırlanan demir listesinin ağırlığını toplar.
Demir Maliyeti Nasıl Hesaplanır?
Tahmini maliyet = Satın alma ağırlığı × Kilogram fiyatı
135,64 kg satın alma ağırlığı ve 30 TL/kg varsayımında malzeme bedeli yaklaşık 4.069,33 TL olur. Nakliye, kesme-bükme, bağ teli, işçilik, vinç, KDV ve fiyat değişimi dahil değildir.
d²/162 Formülü Nereden Gelir?
Dairesel kesit alanı πd²/4’tür. Çap metreye çevrilip yaklaşık 7.850 kg/m³ çelik yoğunluğuyla çarpıldığında kg/m değeri yaklaşık d²/162 bağıntısına dönüşür. Nervür geometrisi ve üretim toleransları nedeniyle fiilî ağırlık teorik değerden küçük ölçüde farklı olabilir.
Sonuç Nasıl Yorumlanır?
Net ağırlık yalnız girilen çubukların teorik toplamıdır. Fire/bindirme ağırlığı seçilen yüzdeyle eklenen miktarı, satın alma ağırlığı ikisinin toplamını gösterir. Donatı cetveli hangi çap ve kalemin toplamı büyüttüğünü kontrol etmeyi sağlar.
Sınırlar ve Varsayımlar
- Birim ağırlık d²/162 teorik yaklaşımıyla hesaplanır.
- Kanca, ankraj, büküm ve bindirme boyları otomatik üretilmez.
- Fire yüzdesi kullanıcı varsayımıdır; gerçek kesim planının yerini tutmaz.
- Üretim toleransları ve fiilî tartım farkları hesaba dahil değildir.
- Sonuç statik proje, demir listesi veya mühendislik onayı yerine geçmez.
Birincil Teknik Kaynaklar
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu – İnşaat Birim Fiyat Analizleri ve Donatı Ağırlık Cetveli
- Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018
- Türk Standardları Enstitüsü – Standart Arama ve Güncellik Bilgisi
Son güncelleme: 20 Ağustos 2026