Ohm Kanunu Hesaplama aracı, ideal ve sabit dirençli bir DC devrede gerilim (V), akım (A) veya direnç (Ω) değerlerinden bilinmeyeni hesaplar. Aynı işlemde elektriksel gücü watt olarak, çalışma süresi girildiğinde tüketilen enerjiyi Wh ve kWh olarak gösterir. Araç; volt–amper–ohm ilişkisini hızlıca kontrol etmek, dirençli yükleri karşılaştırmak ve temel devre hesabı yapmak için kullanılabilir.
Ohm Kanunu Nedir?
Ohm kanunu, sabit fiziksel koşullar altında bir iletkenin uçlarındaki gerilim, üzerinden geçen akım ve direnci arasındaki ilişkiyi açıklar:
V = I × R
Burada V volt cinsinden gerilim, I amper cinsinden akım ve R ohm cinsinden dirençtir. İki değer bilindiğinde üçüncü değer hesaplanabilir. NIST, SI birim ilişkilerinde 1 ohmu 1 volt/amper olarak tanımlar.
Bu ilişki her elektronik bileşenin her çalışma noktasında doğrusal davrandığı anlamına gelmez. Diyot, LED, transistör, motor, batarya ve anahtarlamalı güç kaynağı gibi elemanlarda gerilim–akım ilişkisi çalışma koşuluna göre değişebilir.
Ohm Kanunu Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
- Hesaplanacak değeri seçin: Gerilim, akım veya direnç.
- Gerilim hesaplanacaksa akım ve direnç değerlerini girin.
- Akım hesaplanacaksa gerilim ve direnç değerlerini girin.
- Direnç hesaplanacaksa gerilim ve akım değerlerini girin.
- Enerji sonucunu görmek istiyorsanız çalışma süresini saat cinsinden ekleyin.
- Sonuç ekranında bulunan değerin yanında güç, Wh ve kWh değerlerini birlikte kontrol edin.
mA ile verilen akımı ampere çevirmeden forma girmeyin. Örneğin 20 mA = 0,020 A’dır. kΩ cinsinden direnç de ohma çevrilmelidir: 4,7 kΩ = 4.700 Ω.
Gerilim Nasıl Hesaplanır?
Akım ve direnç biliniyorsa:
Gerilim (V) = Akım (A) × Direnç (Ω)
Örneğin 5 A akım geçen 4,8 Ω dirençli ideal devrede gerilim 5 × 4,8 = 24 V olur. Gerilim, iki nokta arasındaki elektriksel potansiyel farkıdır; birimi volt ve sembolü V’dir.
Akım Nasıl Hesaplanır?
Gerilim ve direnç biliniyorsa:
Akım (A) = Gerilim (V) ÷ Direnç (Ω)
12 V gerilim 6 Ω direnç üzerine uygulanırsa ideal akım 12 ÷ 6 = 2 A olur. Gerçek devrede güç kaynağının akım sınırı, iç direnç, kablo ve bileşen sıcaklığı sonucu değiştirebilir.
Direnç Nasıl Hesaplanır?
Gerilim ve akım biliniyorsa:
Direnç (Ω) = Gerilim (V) ÷ Akım (A)
24 V altında 6 A çeken ideal dirençli yükün eşdeğer direnci 24 ÷ 6 = 4 Ω olur. Bu sonuç, motor veya elektronik cihazın kapalı durumdaki multimetre direnç ölçümüyle mutlaka aynı değildir; çalışan cihazın eşdeğer davranışını ifade eder.
24 Volt, 5 Amper ve 4,8 Ohm Örneği
Aracın “Gerilim — Volt” modunda akım 5 A, direnç 4,8 Ω ve çalışma süresi 8 saat girildiğinde:
- Gerilim: 5 × 4,8 = 24 V
- Güç: 24 × 5 = 120 W
- Enerji: 120 × 8 = 960 Wh
- Kilovatsaat karşılığı: 960 ÷ 1.000 = 0,96 kWh
Bu hesap, gerilim, akım ve direncin sekiz saat boyunca değişmediği ideal senaryodur. Isınan dirençte direnç değeri değişirse akım ve güç de değişebilir.
Watt Nasıl Hesaplanır?
DC elektrik gücünün temel ilişkisi:
P = V × I
Ohm kanunuyla birleştirildiğinde eşdeğer biçimler elde edilir:
- P = V × I
- P = I² × R
- P = V² ÷ R
Örneğin 12 V altında 2 A çeken yük 24 W güç tüketir. Aynı devrede R = 6 Ω olduğundan 2² × 6 veya 12² ÷ 6 işlemleri de 24 W verir.
Watt, Wh ve kWh Arasındaki Fark
Watt anlık güçtür. Watt-saat, gücün belirli süre boyunca kullanılmasıyla oluşan enerjidir. 1 kWh = 1.000 Wh.
Enerji (Wh) = Güç (W) × Süre (saat)
100 W sabit yük 3 saat çalışırsa 300 Wh, yani 0,3 kWh enerji kullanır. Elektrik faturası hesabında cihazın gücü kadar gerçek çalışma süresi ve açılıp kapanma döngüsü de önemlidir.
Volt, Amper ve Ohm Ne Anlama Gelir?
- Volt (V): Elektriksel potansiyel farkı birimidir.
- Amper (A): Elektrik akımının SI temel birimidir.
- Ohm (Ω): Elektrik direnci birimidir; 1 Ω = 1 V/A.
- Watt (W): Güç birimidir; elektrik devresinde 1 W = 1 V × 1 A.
Birim sembollerinde büyük-küçük harf önemlidir. Miliamper mA, kiloohm kΩ ve megaohm MΩ şeklinde yazılır.
mA, A, kΩ ve MΩ Dönüşümleri
- 1 A = 1.000 mA
- 1 mA = 0,001 A
- 1 kΩ = 1.000 Ω
- 1 MΩ = 1.000.000 Ω
Örneğin 9 V ve 2,2 kΩ için akım hesabında önce 2,2 kΩ = 2.200 Ω yapılır. Akım 9 ÷ 2.200 = 0,00409 A, yani yaklaşık 4,09 mA olur.
LED Direnci Ohm Kanunuyla Nasıl Bulunur?
Basit seri LED ön hesabında direnç üzerindeki gerilim, besleme geriliminden LED ileri yön gerilimi çıkarılarak bulunur:
R = (Besleme gerilimi − LED ileri gerilimi) ÷ LED akımı
12 V kaynak, 2 V ileri gerilim ve 20 mA (0,020 A) hedef akım için teorik direnç (12 − 2) ÷ 0,020 = 500 Ω olur. Direnç gücü 10 V × 0,020 A = 0,20 W olur; standart direnç değeri ve güç sınıfı güvenlik payıyla seçilmelidir.
LED ileri gerilimi, izin verilen akım ve termal koşullar ürün veri sayfasından alınmalıdır. Yüksek güçlü LED’lerde yalnız seri direnç yerine uygun sabit akım sürücüsü gerekebilir.
Seri Bağlı Dirençlerde Toplam Direnç
Seri bağlantıda dirençler toplanır:
Rtoplam = R₁ + R₂ + …
2 Ω ve 4 Ω seri bağlanırsa toplam 6 Ω olur. 12 V kaynağa bağlanan ideal devrede akım 12 ÷ 6 = 2 A’dır. Seri devrede aynı akım tüm dirençlerden geçer; gerilim direnç değerlerine göre paylaşılır.
Paralel Bağlı Dirençlerde Toplam Direnç
Paralel bağlantıda:
1/Rtoplam = 1/R₁ + 1/R₂ + …
İki direnç için kısa formül Rtoplam = R₁ × R₂ ÷ (R₁ + R₂) şeklindedir. 6 Ω ve 3 Ω paralel bağlanırsa toplam direnç 2 Ω olur. Paralel toplam direnç, en küçük kol direncinden daha küçüktür.
Bu hesaplayıcı seri veya paralel ağları otomatik çözmez; önce eşdeğer direnci bulup direnç alanına girmeniz gerekir.
Ohm Kanunu AC Devrelerde Kullanılır mı?
Saf dirençli AC devrede RMS gerilim ve akım için V = I × R kullanılabilir. Bobin ve kondansatör içeren AC devrelerde yalnız direnç değil, frekansa bağlı empedans ve faz açısı önemlidir. Bu durumda genel ilişki V = I × Z olur ve aktif güç hesabında güç faktörü dikkate alınır.
Araç güç faktörü veya reaktans girişi istemediği için ideal DC/saf dirençli kullanım için tasarlanmıştır. Ev şebekesi veya endüstriyel AC yüklerde sonuç tek başına tesisat hesabı değildir.
Ölçülen Değer Neden Hesaplanan Değerden Farklı Olabilir?
Gerçek güç kaynağının iç direnci, bağlantı ve kablo kayıpları, bileşen toleransı, sıcaklık, ölçü aletinin doğruluğu ve yükün doğrusal olmaması fark oluşturabilir. Dirençler üzerinde yazan nominal değer tolerans aralığına sahiptir ve çalışma sırasında ısınabilir.
Akım ölçümü için multimetre devreye seri, gerilim ölçümü için paralel bağlanır. Yanlış kademe veya bağlantı cihaz hasarı ve elektrik çarpması riski yaratabilir; enerji altındaki devrelerde uygun ölçü aleti ve güvenli çalışma yöntemi kullanılmalıdır.
Sonuç Ekranı Nasıl Yorumlanır?
- Gerilim, akım ve direnç: Seçilen iki girdiden Ohm kanunuyla tamamlanan üçlüdür.
- DC güç: V × I ile bulunan sabit güçtür.
- Enerji: Çalışma süresi girilmişse güç × saat sonucu Wh ve kWh olarak gösterilir.
Sonuç, girilen değerlerin aynı çalışma noktasına ait olduğu varsayımıyla geçerlidir. Bir değerin nominal, diğerinin tepe veya farklı sıcaklıktaki ölçüm olması tutarsız sonuç doğurur.
Hesabın Sınırları ve Varsayımları
- İdeal, doğrusal ve sabit dirençli DC devre varsayılır.
- Direncin sıcaklıkla değişmesi, güç kaynağı iç direnci ve kablo düşümü hesaplanmaz.
- AC reaktans, empedans, faz açısı ve güç faktörü modellenmez.
- Diyot, LED, motor, batarya ve elektronik sürücülerin doğrusal olmayan eğrileri dahil değildir.
- Çalışma süresi boyunca güç sabit kabul edilir.
- Sonuç devre koruması, kablo kesiti veya elektriksel güvenlik onayı değildir.
Birincil Kaynaklar
- NIST — Elektrik Akımı, Volt ve Ohm SI Birimleri
- NIST — SI Türetilmiş Birimleri ve Sembolleri
- BIPM — Uluslararası Birimler Sistemi (SI) Broşürü
- Fluke — Ohm Kanunu ve Ölçüm Örnekleri
Dış kaynak bağlantıları normal takip edilebilir bağlantıdır. Teknik uygulamada bileşen veri sayfası, ölçüm cihazı kategorisi ve yürürlükteki güvenlik kuralları ayrıca kontrol edilmelidir.
İlgili Hesaplayıcılar
- Kablo Kesiti Hesaplama
- Elektrik Tüketimi Hesaplama
- Akü Çalışma Süresi Hesaplama
- İnverter Güç Hesaplama
Son güncelleme: 20 Ağustos 2026