Çatı Alanı Hesaplama aracı, bina plan ölçüsü ile çatı eğiminden gerçek eğimli yüzey alanını bulur. Saçak payını, malzeme firesini, ürün başına net kaplama alanını ve paket bilgisini kullanarak gerekli kaplama adedi, paket sayısı, fazla malzeme ve tahmini maliyeti birlikte gösterir. Kiremit, şingıl, panel veya benzeri ürünlerde ilk metraj çalışması için kullanılabilir.
Eğimli Çatı Alanı Nasıl Hesaplanır?
Dikdörtgen planlı ve bütün yüzeyleri aynı eğimde olan basit bir çatıda önce saçak dahil yatay izdüşüm hesaplanır:
Saçak dahil uzunluk = Bina uzunluğu + 2 × Saçak payı
Saçak dahil genişlik = Bina genişliği + 2 × Saçak payı
Yatay izdüşüm alanı = Saçak dahil uzunluk × Saçak dahil genişlik
Eğim derece olarak biliniyorsa gerçek yüzey alanı kosinüs katsayısıyla bulunur:
Eğimli çatı alanı = Yatay izdüşüm alanı ÷ cos(Eğim açısı)
Bu formül beşik çatıda iki yüzü ayrı ayrı hesaplamadan toplam plan izdüşümü üzerinden aynı sonuca ulaşır; ancak bütün yüzeylerin aynı açıya sahip olması gerekir.
Çatı Alanı Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
- Bina veya çatı planının dıştan uzunluk ve genişliğini metre cinsinden girin.
- Saçak her kenarda aynıysa tek kenardaki çıkma miktarını yazın. Araç bunu her boyuta iki kez ekler.
- Çatı eğimini derece olarak girin. Yüzde eğimi doğrudan bu alana yazmayın.
- Kesim, kırılma, bindirme ve yedek ihtiyacı için uygun fire oranını belirleyin.
- Ürün teknik belgesindeki net kaplama alanını m²/adet olarak girin. Fiziksel ürün alanı yerine bindirmeler sonrası net değeri kullanın.
- Paket içi ürün adedi ve paket fiyatını girerek satın alınacak paket ile yaklaşık maliyeti hesaplayın.
Gerçek Çatı Alanı ve Malzeme Örneği
12 × 8 m planlı bir binanın her kenarında 0,50 m saçak ve 30° çatı eğimi olsun. Fire %10, ürünün net kaplama alanı 0,10 m²/adet, pakette 10 ürün ve paket fiyatı 1.500 TL kabul edilsin.
- Saçak dahil ölçü: (12 + 1) × (8 + 1) = 13 × 9 m
- Saçak dahil izdüşüm alanı: 117 m²
- Eğimli gerçek alan: 117 ÷ cos(30°) = 135,1 m²
- %10 fireli malzeme alanı: 148,61 m²
- Minimum ürün: 148,61 ÷ 0,10 = 1.486,1; yukarı yuvarlanınca 1.487 adet
- Satın alınacak paket: 1.487 ÷ 10; yukarı yuvarlanınca 149 paket
- Paketlerle gelen toplam ürün: 1.490 adet, yani 149 m² net kaplama
- Tahmini maliyet: 149 × 1.500 = 223.500 TL
Bu sonuçlar hesaplayıcının aynı girdilerle verdiği canlı çıktıyla doğrulanmıştır.
Sonuçlar Nasıl Yorumlanır?
Saçak dahil izdüşüm alanı, çatının yukarıdan bakıldığında kapladığı yatay alandır. Eğimli gerçek çatı alanı, eğim nedeniyle daha büyük olan kaplama yüzeyidir. Fire dahil malzeme alanı, satın alma planında kullanılacak paylı değerdir.
Minimum ürün adedi teorik net kaplamaya göre tam adede; paket sayısı ise ürünlerin satıldığı paket büyüklüğüne göre yukarı yuvarlanır. Paketlerle gelen alan ile fireli ihtiyaç arasındaki fark tahmini fazla malzemedir. Bu fazlalık mahya, dere, kenar ve tamir için gerekli özel parçaların yerine geçmez.
Çatı Eğimi Yüzde ile Derece Arasındaki Fark
Yüzde eğim ile derece aynı sayı değildir. Yüzde eğim, yatayda 100 birim ilerlerken kaç birim yükselme olduğunu ifade eder:
Eğim (%) = Düşey yükselme ÷ Yatay mesafe × 100
Eğim açısı (derece) = arctan(Eğim yüzdesi ÷ 100)
Örneğin %30 eğim yaklaşık 16,70°; 30° açı ise yaklaşık %57,74 eğimdir. Araç derece istediği için projede %30 yazıyorsa alana 30 girmek çatı alanını gereğinden fazla çıkarır. Önce dereceye dönüştürün.
Çatı Eğim Katsayıları
| Eğim açısı | Alan katsayısı 1/cos | 100 m² izdüşümün eğimli alanı |
|---|---|---|
| 5° | 1,004 | 100,4 m² |
| 10° | 1,015 | 101,5 m² |
| 15° | 1,035 | 103,5 m² |
| 20° | 1,064 | 106,4 m² |
| 25° | 1,103 | 110,3 m² |
| 30° | 1,155 | 115,5 m² |
| 35° | 1,221 | 122,1 m² |
| 40° | 1,305 | 130,5 m² |
| 45° | 1,414 | 141,4 m² |
Katsayı yalnız bütün yüzeylerin aynı eğimde olduğu basit geometri için uygundur. Mansard veya farklı eğimli çatılarda her düzlemi ayrı hesaplayın.
Beşik Çatı Alanı Nasıl Hesaplanır?
Beşik çatı, ÇATIDER sözlüğünde bir mahyada birleşen iki eğik düzlem olarak tanımlanır. İki yüz aynı eğimde ve planı tamamen örtüyorsa toplam alan, saçak dahil plan alanının cos(eğim)’e bölünmesiyle bulunabilir. Alternatif olarak yarım genişliğin eğimli mertek boyunu Pisagor ile bulup iki yüzün alanını toplayabilirsiniz.
Mertek boyu = (Yarım plan genişliği + saçak) ÷ cos(eğim)
Toplam beşik çatı alanı = 2 × Eğimli mertek boyu × Saçak dahil uzunluk
Kırma Çatı Alanı Nasıl Hesaplanır?
Dikdörtgen planlı, dört yüzü aynı eğimli basit kırma çatıda toplam yatay izdüşüm yine plan alanına eşittir ve aynı katsayı yöntemi yaklaşık toplam yüzeyi verir. Ancak mahya uzunluğu, kalça, dere, çatı penceresi veya farklı eğim varsa yüzeyler üçgen ve yamuklara ayrılmalıdır. Her parçanın gerçek eğimli alanı ayrı bulunup toplanmalıdır.
Saçak Payı Çatı Alanını Nasıl Etkiler?
Saçak yalnız çevreye eklenecek tek bir uzunluk değildir. Her iki uçtan 50 cm çıkma varsa 12 m boy 13 m’ye, 8 m en 9 m’ye yükselir. Saçaksız plan alanı 96 m² iken saçaklı izdüşüm 117 m² olur. Bu nedenle “0,50 m saçak” değerini uzunluk ve genişliğe yalnız bir kez eklemek eksik metraj üretir.
Saçak ölçüsü cepheler arasında farklıysa araçtaki eşit kenar varsayımı yerine gerçek çatı planını parçalara ayırarak hesaplayın.
Kiremit ve Çatı Kaplama Adedi Nasıl Hesaplanır?
Ürün adedi = Fireli çatı alanı ÷ Ürün başına net kaplama alanı
Net kaplama alanı ürünün en × boy fiziksel ölçüsünden farklı olabilir; yan ve baş bindirmeleri yüzünden küçülür. Kiremitte m² başına adet, panel ve levhada faydalı en-boy, şingılda paket kaplama alanı üretici teknik dokümanından alınmalıdır. Mahya kiremiti, havalandırma elemanı, dere, kenar ve bağlantı parçaları ayrı metrajdır.
Çatı Firesi Kaç Olmalı?
Fire için bütün çatılara uygulanabilecek tek oran yoktur. Basit beşik çatıda kesim daha az; kırma, çok dereli, pencereli veya karmaşık çatıda daha fazla olabilir. Ürün modülü, bindirme, kırılma ve yedek parça da oranı değiştirir. Araçtaki %10 değiştirilebilir bir bütçe varsayımıdır; kesin sipariş üreticinin döşeme planı ve uygulayıcı metrajıyla doğrulanmalıdır.
Çatı Eğimini Kim Belirler?
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, çatı eğiminin kullanılacak malzeme, yörenin mimari özelliği ve iklim koşulları dikkate alınarak ilgili idarenin onayıyla belirlenmesini öngörür. ÇATIDER ise eğimli çatıları eğim oranlarına göre sınıflandırır. Uygun minimum eğim ayrıca seçilen kaplama sisteminin su tahliye ve bindirme koşullarına bağlıdır. Hesaplayıcı alan çıkarır; mevzuata veya ürüne uygun eğim tasarlamaz.
Çatı Maliyeti Nasıl Hesaplanır?
Tahmini kaplama maliyeti = Satın alınacak paket sayısı × Paket fiyatı
Bu tutar yalnız girilen paket fiyatını kapsar. Ahşap/çelik taşıyıcı, kaplama tahtası, su ve ısı yalıtımı, buhar kesici, lata, mahya, dere, oluk, bağlantı elemanları, iskele, nakliye ve işçilik ayrıca hesaplanmalıdır. Fiyat alanı güncel piyasa verisini otomatik getirmez.
Sınırlar ve Varsayımlar
Araç çatıyı dikdörtgen planlı, eşit saçaklı ve bütün yüzeyleri aynı eğimde kabul eder. Çatı çıkması, L/T plan, mansard, farklı kot, eğri yüzey, baca, pencere, güneş paneli, dere ve mahya geometrisini otomatik modellemez. Çatı yüzeyi ile taban alanı aynı değildir. Ürün adedi yalnız girilen net kaplamaya dayanır; döşeme yönü ve özel parçalar ayrıca incelenmelidir. Taşıyıcı sistem, kar-rüzgâr yükü, eğim ve su yalıtımı için yetkili proje ile üretici detayları esas alınmalıdır.
Birincil Kaynaklar
- ÇATIDER – Çatı Terimleri Sözlüğü ve Çatı Tipleri/Eğim Sınıfları
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı – Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, Çatılar
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı – Çatılarda Isı ve Su Yalıtımı
Son güncelleme: 20 Ağustos 2026