Kıble Yönü ve Açısı Hesaplama aracı, bulunduğunuz konumun enlem ve boylamını kullanarak Kâbe yönünü gerçek kuzeye göre derece cinsinden hesaplar. İl merkezi kısayolunu seçebilir veya koordinatları kendiniz girebilirsiniz. Sonuç, pusulada hangi dereceye yönelmeniz gerektiğini gösterir; telefon pusulasında manyetik sapma ve çevresel etkiler ayrıca dikkate alınmalıdır.
Kıble Yönü Nasıl Hesaplanır?
Kıble, bulunduğunuz noktadan Kâbe’ye uzanan en kısa büyük daire yolunun başlangıç doğrultusudur. Hesapta kullanıcının koordinatı ile Kâbe için kullanılan yaklaşık 21,4225° kuzey, 39,8262° doğu koordinatı küresel trigonometriyle karşılaştırılır. Sonuç gerçek kuzeyden saat yönünde 0°–360° aralığında azimut olarak verilir.
θ = atan2(sin Δλ × cos φ₂, cos φ₁ × sin φ₂ − sin φ₁ × cos φ₂ × cos Δλ)
Burada φ₁ kullanıcının enlemi, φ₂ Kâbe’nin enlemi, Δλ ise iki nokta arasındaki boylam farkıdır. Bulunan açı 0°–360° aralığına dönüştürülür. 0° kuzey, 90° doğu, 180° güney ve 270° batıdır.
Kıble Yönü Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
- Listede bulunduğunuz il varsa İl Merkezi Kısayolu alanından seçin.
- İlçe, köy veya yurt dışındaki bir konum için enlem ve boylamı manuel girin.
- Kuzey enlemi ve doğu boylamı pozitif; güney enlemi ve batı boylamı negatif yazın.
- Hesapla düğmesine basın ve gerçek kuzeye göre kıble açısını okuyun.
- Pusula kullanacaksanız cihazın kalibrasyonunu ve manyetik kuzey farkını kontrol edin.
İl kısayolu şehir merkezinin yaklaşık koordinatını kullanır. Aynı şehir içinde kıble açısı genellikle çok az değişse de hassas uygulamada bulunduğunuz binanın gerçek koordinatı tercih edilmelidir.
İstanbul İçin Kıble Açısı Örneği
İstanbul şehir merkezi için yaklaşık 41,0082° kuzey ve 28,9784° doğu koordinatları girildiğinde hesaplama şu sonucu verir:
- Kullanıcı koordinatı: 41,0082 / 28,9784
- Kâbe koordinatı: 21,4225 / 39,8262
- Gerçek kuzeye göre başlangıç azimutu: yaklaşık 151,6°
Bu değer pusulada kuzeyden saat yönünde yaklaşık 152° dönülmesi anlamına gelir. Yön, güneydoğu ile güney arasındadır. Telefonun gösterdiği pusula derecesi manyetik kuzeye dayanıyorsa aynı sayıyı doğrudan kullanmadan önce manyetik sapma kontrol edilmelidir.
Kıble Açısı Pusulada Nasıl Kullanılır?
Pusulayı yatay ve metal eşyalardan uzakta tutun. Önce kuzey işaretini hizalayın, sonra hesaplanan dereceyi pusulanın yön çizgisine getirin. Örneğin sonuç 151,6° ise kuzeyden saat yönünde 151,6° yönelmeniz gerekir. Analog pusulada derece bölmeleri sınırlıysa en yakın işareti kullanın; hassasiyet için birden fazla ölçüm yapın.
Gerçek Kuzey ile Manyetik Kuzey Arasındaki Fark
Hesaplanan kıble açısı gerçek kuzeyi referans alır. Manyetik pusula ise Dünya’nın manyetik alanını izler. Bu iki kuzey arasındaki açıya manyetik sapma denir ve konuma, tarihe göre değişir. Pusula uygulaması “gerçek kuzey” seçeneği sunuyorsa konum izni ve ilgili ayar açık olmalıdır. Analog pusulada bölgesel manyetik sapma ayrıca uygulanabilir.
Telefon Pusulası Kıbleyi Neden Farklı Gösterebilir?
Metal masa, çelik kolon, hoparlör, mıknatıslı kılıf, elektrikli cihaz ve araç gövdesi telefonun manyetometresini etkileyebilir. Telefonu sekiz çizerek kalibre etmek, kılıfı çıkarmak ve açık alanda birkaç ölçüm almak faydalıdır. Konum servisindeki doğruluk zayıfsa koordinat da hatalı olabilir. Harita üzerindeki doğrultu ile pusula sonucunu birlikte kontrol etmek daha güvenlidir.
Koordinatla Kıble Bulma
Enlem ve boylamı harita uygulamasından alırken sıralamayı karıştırmayın. Türkiye için enlem yaklaşık 36–42, doğu boylamı yaklaşık 26–45 aralığındadır. Örneğin “39,9334, 32,8597” Ankara’da önce enlem, sonra boylamdır. Batı yarımkürede boylam negatif; güney yarımkürede enlem negatif girilir.
Kıble Yönü Şehre Göre Neden Değişir?
Dünya küresel olduğu için Kâbe’ye giden en kısa yol düz bir dünya haritasındaki çizgiyle aynı görünmeyebilir. Başlangıç azimutu her konumda farklıdır. Türkiye’nin batısı ile doğusu arasında birkaç derecelik fark oluşur; başka kıtalarda yön tamamen değişebilir. Bu nedenle başka şehir için verilen sabit bir dereceyi kullanmak yerine bulunduğunuz koordinata göre hesap yapmak gerekir.
Haritada Kıble Yönü ile Pusula Açısı Aynı mı?
Harita üzerindeki çizgi genellikle gerçek kuzeye dayalı coğrafi doğrultuyu gösterir. Pusula ise ayarına göre gerçek veya manyetik kuzeyi gösterebilir. Ayrıca bazı düz harita projeksiyonları büyük daire yolunu düz çizgi gibi göstermediğinden uzak konumlarda görsel yön farklı algılanabilir. Aracın verdiği değer başlangıç azimutudur.
Kıble Açısı İçin Tarih ve Saat Gerekir mi?
Koordinattan kıble azimutu bulmak için tarih ve saat gerekmez; hedef ve kullanıcı konumu sabit kaldığı sürece geometrik yön aynıdır. Tarih-saat, Güneş yardımıyla kıble tayini veya manyetik sapmanın dönemsel modeli gibi ek yöntemlerde önem kazanabilir.
Sonuç Nasıl Yorumlanır?
Sonuç 0°–22,5° veya 337,5°–360° civarındaysa yön kuzeye; 67,5°–112,5° doğuya; 157,5°–202,5° güneye; 247,5°–292,5° batıya yakındır. Ara değerler kuzeydoğu, güneydoğu, güneybatı ve kuzeybatı yönlerine karşılık gelir. Derece, genel yön adından daha hassas bir referanstır.
Hesaplamanın Sınırları ve Varsayımları
- Dünya küresel modele yakın kabul edilir ve başlangıç büyük daire azimutu hesaplanır.
- Kâbe için sabit yaklaşık merkez koordinatı kullanılır.
- İl kısayolları şehir merkezini temsil eder; binanın gerçek koordinatı farklı olabilir.
- Manyetik sapma, cihaz kalibrasyonu ve bina içindeki manyetik etkiler hesaplamaya dahil değildir.
- Sonuç pratik yön tayinine yardımcı olur; cami ve kalıcı yapı projelerinde yetkili ölçüm ve yerel dinî mercilerin doğrulaması tercih edilmelidir.
Güvenilir Kaynaklar
- Diyanet İşleri Başkanlığı – Kıble Yönü
- Diyanet İşleri Başkanlığı – Vakit Hesaplama ve Kıble Bilgileri
- NOAA NCEI – Dünya Manyetik Modeli
Son güncelleme: 13 Ağustos 2026.