Depolama alanı hesaplama aracı; disk, SSD, hafıza kartı, NAS veya bulut depolama kapasitesine ortalama kaç dosya sığacağını tahmin eder. Toplam kapasiteyi, ortalama dosya boyutunu, boş bırakılacak alanı ve her dosyanın kaç kopya tutulacağını birlikte değerlendirir. Böylece fotoğraf, video, belge ve yedekleme arşivleri için daha gerçekçi bir kapasite planı oluşturabilirsiniz.
Depolama Alanı Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
- Toplam Kapasite alanına kullanacağınız depolama alanını yazın ve TB, GB, GiB gibi doğru birimi seçin.
- Ortalama Dosya Boyutu alanına bir fotoğrafın, videonun, belgenin veya yedek dosyasının yaklaşık boyutunu girin.
- Diskin tamamını doldurmak istemiyorsanız Boş Bırakılacak Alan yüzdesini belirleyin.
- Her dosyanın birden fazla örneğini saklayacaksanız Her Dosyanın Kopya Sayısı değerini girin. Bu araçta 2 kopya, aynı dosyanın toplam iki örneğinin depolanması anlamına gelir.
- Kapasiteyi Hesapla düğmesine basın. Sonuçta sığabilecek benzersiz dosya sayısını, kullanılabilir alanı, kopyalar dâhil dosya başına alanı ve kalan kapasiteyi görebilirsiniz.
En sağlıklı sonuç için toplam kapasite ile dosya boyutunda kullanılan birimlere dikkat edin. Örneğin GB ile GiB veya TB ile TiB aynı büyüklüğü ifade etmez.
Depolama Alanı Nasıl Hesaplanır?
Hesaplama önce ayrılacak boş alanı toplam kapasiteden düşürür, ardından bir dosyanın tüm kopyalarıyla birlikte kaplayacağı alanı bulur. Tam olarak sığmayan son dosya hesaba katılmadığı için sonuç aşağı yuvarlanır.
Kullanılabilir kapasite = Toplam kapasite × (1 − Boş alan yüzdesi / 100)
Kopyalar dâhil dosya alanı = Ortalama dosya boyutu × Kopya sayısı
Dosya sayısı = ⌊Kullanılabilir kapasite ÷ Kopyalar dâhil dosya alanı⌋
Kalan alan = Kullanılabilir kapasite − (Dosya sayısı × Kopyalar dâhil dosya alanı)
Buradaki ⌊ ⌋ işareti sonucun aşağı yuvarlandığını gösterir. Örneğin teorik sonuç 90,8 ise yalnızca 90 tam dosya sığar.
1 TB Depolama Alanına Kaç Dosya Sığar?
Dosya sayısı, dosyaların ortalama boyutuna ve ayrılan boş alana bağlıdır. Kopya tutulmadığı ve boş alan ayrılmadığı basit bir senaryoda 1 TB kapasiteye yaklaşık 200 adet 5 GB dosya sığar. Ancak yedek kopya veya çalışma payı ayrıldığında sayı azalır.
Gerçek kullanım örneği: Toplam kapasite 1 TB, ortalama dosya boyutu 5 GB, boş bırakılacak alan %10 ve kopya sayısı 2 olsun.
- Kullanılabilir kapasite: 1 TB × %90 = 0,9 TB
- Kopyalar dâhil bir dosyanın kapladığı alan: 5 GB × 2 = 10 GB
- Sığabilecek benzersiz dosya sayısı: 0,9 TB ÷ 10 GB = 90 dosya
Bu örnekte 90 benzersiz dosyanın her biri iki kez saklanır; fiziksel olarak toplam 180 dosya örneği oluşur. Birim dönüşümü aracın seçilen ondalık veya ikili birim tanımına göre otomatik yapılır.
TB, GB, TiB ve GiB Arasındaki Fark
Depolama hesabındaki en yaygın karışıklıklardan biri ondalık ve ikili birimlerin aynı sanılmasıdır. SI sisteminde 1 GB bir milyar bayt, 1 TB ise bir trilyon bayttır. İkili sistemde 1 GiB = 230 bayt ve 1 TiB = 240 bayttır. Bu nedenle 1 TB yaklaşık 931,32 GiB veya 0,91 TiB eder.
Bir diskin işletim sisteminde kutu üzerindeki değerden daha küçük görünmesinin önemli nedenlerinden biri bu gösterim farkıdır. Biçimlendirme, bölümleme, kurtarma alanı ve dosya sistemi verileri de görünen kullanılabilir kapasiteyi bir miktar azaltabilir. Birimlerin resmî tanımları için NIST ikili önekler açıklamasını inceleyebilirsiniz.
Ortalama Dosya Boyutu Nasıl Belirlenir?
Aynı türdeki dosyalar bile farklı boyutlarda olabilir. Bu nedenle kapasite planlamasında tek bir dosyayı ölçmek yerine temsili bir örneklem kullanmak daha güvenilir sonuç verir.
Ortalama dosya boyutu = Örnek dosyaların toplam boyutu ÷ Örnek dosya sayısı
Örneğin 100 fotoğraf toplam 2,4 GB yer kaplıyorsa ortalama fotoğraf boyutu yaklaşık 24 MB kabul edilebilir. Video arşivlerinde çözünürlük, süre, kare hızı ve sıkıştırma biçimi; fotoğraflarda çözünürlük ile RAW/JPEG seçimi; yedeklerde ise sıkıştırma ve sürüm sayısı ortalamayı önemli ölçüde değiştirir.
Fotoğraf, Video ve Belge Arşivi İçin Kapasite Planlama
Fotoğraf arşivi: Telefon fotoğrafları, düzenlenmiş JPEG dosyaları ve RAW görüntüler aynı ortalamaya sahip değildir. Özellikle RAW arşivlerinde birkaç farklı çekim gününden örnek almak gerekir.
Video arşivi: Yalnızca “4K” veya “Full HD” bilgisi yeterli olmaz. Bit hızı ve toplam süre dosya boyutunu doğrudan etkiler. Önce Video Dosya Boyutu Hesaplama aracıyla ortalama video boyutunu belirleyip sonucu burada kullanabilirsiniz.
Belge arşivi: Metin belgeleri genellikle küçük olsa da taranmış PDF’ler, yüksek çözünürlüklü görseller ve e-posta ekleri ortalamayı yükseltebilir.
Yedekleme: Tam yedek, artımlı yedek, sürüm geçmişi ve saklama süresi ayrı alan tüketir. Bulut servislerindeki çöp kutusu, dosya sürümleri ve anlık görüntüler de kullanıcı tarafından görünmeyen kapasite kullanabilir.
Kopya Sayısı Depolama İhtiyacını Nasıl Etkiler?
Araçtaki kopya sayısı, her benzersiz dosyanın toplam kaç örneğinin saklanacağını gösteren basitleştirilmiş bir kapasite çarpanıdır. Kopya sayısı 1 ise yalnızca tek örnek, 2 ise iki örnek, 3 ise üç örnek için alan ayrılır. Diğer koşullar aynı kalırken kopya sayısını ikiye çıkarmak sığabilecek benzersiz dosya sayısını yaklaşık yarıya indirir.
Bu alan tek başına bir yedekleme stratejisinin güvenli olduğunu göstermez. CISA’nın açıkladığı 3-2-1 yaklaşımı; verinin üç kopyasını, iki farklı ortam türünde ve kopyalardan birini farklı bir konumda tutmayı önerir. Ayrıntılar için CISA veri yedekleme seçenekleri rehberine bakabilirsiniz.
RAID, Yansıtma ve Parite Kapasitesi
NAS veya sunucu depolamasında ham disk kapasitesi ile kullanılabilir kapasite aynı olmayabilir. Yansıtma verinin birden çok kopyasını tutarken parite, disk arızasına karşı ek bilgi saklar. Microsoft’un Storage Spaces belgelerinde iki yönlü yansıtma için yaklaşık %50, üç yönlü yansıtma için yaklaşık %33 depolama verimliliği belirtilir. Parite daha yüksek kapasite verimliliği sağlayabilse de yapılandırmaya ve iş yüküne göre performans farkları doğurabilir.
Bu hesaplayıcı RAID seviyesini veya parite dağılımını ayrı ayrı modellemez. Böyle bir sistemde önce yapılandırmanızın sağlayacağı gerçek kullanılabilir kapasiteyi belirleyip Toplam Kapasite alanına bu değeri girmeniz daha doğru olur. Teknik ayrıntılar için Microsoft Storage Spaces genel bakışını ve birim planlama rehberini kullanabilirsiniz. RAID’in tek başına bağımsız bir yedek olmadığı unutulmamalıdır.
Ne Kadar Boş Alan Bırakılmalı?
Boş alan yüzdesi tek bir evrensel kurala bağlı değildir; cihaz türü, dosya sistemi, çalışma biçimi ve üretici önerileri dikkate alınmalıdır. İşletim sistemi güncellemeleri, geçici dosyalar, uygulama önbelleği, veritabanı büyümesi ve yeni dosyalar için pay bırakmak kapasitenin beklenmedik şekilde dolmasını önler. Araçtaki yüzde alanı bir teknik zorunluluk değil, sizin belirlediğiniz planlama rezervidir.
Yalnızca arşiv amacıyla kullanılan bir disk ile sürekli yazma yapılan sistem diski için aynı boş alan oranını kullanmak gerekmeyebilir. Kurumsal depolamada büyüme hızı ve yeni yedeklerin ne kadar süre tutulacağı ayrıca hesaba katılmalıdır.
Hesaplama Sonucu Nasıl Yorumlanır?
- Dosya sayısı: Seçilen boş alan ve kopya sayısıyla sığabilecek benzersiz tam dosya adedidir.
- Kullanılabilir kapasite: Planlanan boş alan çıkarıldıktan sonra dosyalara ayrılabilen bölümdür.
- Kopyalar dâhil dosya alanı: Bir benzersiz dosyanın tüm örnekleriyle birlikte kapladığı tahmini alandır.
- Kalan alan: Tam dosyalar yerleştirildikten sonra kullanılabilir bölümde artan kapasitedir.
Sonuç bir kapasite tahminidir. Dosya boyutları büyük ölçüde değişiyorsa tek bir ortalama yerine düşük, beklenen ve yüksek dosya boyutuyla üç ayrı senaryo hesaplamak daha güvenli bir plan sağlar.
Sınırlar ve Varsayımlar
- Hesap, girilen ortalama dosya boyutunun tüm dosyaları temsil ettiğini varsayar.
- Kopya sayısı yalnızca basit bir çarpan olarak uygulanır; RAID, silme kodlaması, parite ve dağıtık depolama yükünü ayrıntılı modellemez.
- Dosya sistemi üst verisi, tahsis birimi kaynaklı kayıp, bölüm tabloları, işletim sistemi alanı, anlık görüntüler ve sürüm geçmişi ayrıca hesaplanmaz.
- Sıkıştırma ve tekilleştirme kazançları ile şifreleme veya uygulama kaynaklı ek yük hesaba dâhil değildir.
- Ondalık birimler ile ikili birimler farklıdır; karşılaştırılan tüm değerlerde doğru birim seçilmelidir.
- Gerçek kapasite cihaz, işletim sistemi, servis sağlayıcı ve yapılandırmaya göre sonuçtan farklı olabilir.
Hesaplama Kaynakları
- NIST — İkili öneklerin tanımları
- Microsoft Learn — Storage Spaces genel bakış
- Microsoft Learn — Depolama birimlerini planlama
- CISA — Veri yedekleme seçenekleri
İlgili Hesaplayıcılar
Son güncelleme: 20 Ağustos 2026