Sayaçtan Su Tüketimi Nasıl Hesaplanır?
Bir fatura döneminde kullanılan su miktarı, bitiş sayaç endeksinden başlangıç endeksinin çıkarılmasıyla bulunur. Su sayaçları tüketimi çoğunlukla metreküp (m³) olarak gösterir. Bitiş değeri 140,9 m³ ve başlangıç değeri 128,4 m³ ise dönem tüketimi 12,5 m³’tür.
Su tüketimi (m³) = Bitiş sayaç değeri − başlangıç sayaç değeri
Toplam litre = Tüketim (m³) × 1.000
Endeksleri aynı sayaçtan, aynı gösterim biçiminde alın. Kırmızı haneler veya ondalık bölüm litreyi gösterebilir; kurumunuzun sayaç okuma açıklamasına göre tam ve ondalık basamakları karıştırmadan girin.
Su Faturası Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
- Faturanın veya tarifenin para birimini seçin.
- Fatura Dönemi alanına iki okuma arasındaki gün sayısını yazın.
- Başlangıç ve bitiş sayaç değerlerini m³ olarak girin.
- İsterseniz evdeki kişi sayısını ekleyerek kişi başı günlük tüketimi görün.
- Belediyenizin güncel tarifesinden aldığınız Su Birim Fiyatı değerini yazın.
- Tarifenizde uygulanıyorsa atık su bedeli oranını ve tahmine eklemek istediğiniz sabit bedelleri girin.
- “Su Tüketimini Hesapla” düğmesine basıp tüketim ve maliyet kırılımını inceleyin.
Para birimi seçimi yalnızca tutarların simgesini değiştirir; döviz kuru çevrimi yapmaz. Birim fiyat ve sabit bedeller aynı para biriminde olmalıdır.
Su Faturası Hesaplama Formülü
Araç, kullanıcı tarafından girilen tek su birim fiyatını bütün tüketime uygular. Önce su tüketim bedeli, ardından bu bedel üzerinden atık su oranı hesaplanır:
Su tüketim bedeli = Tüketim (m³) × Su birim fiyatı
Atık su bedeli = Su tüketim bedeli × Atık su oranı ÷ 100
Tahmini toplam = Su tüketim bedeli + atık su bedeli + sabit bedeller
Bu basit model kademeli tarifeyi, KDV’yi, çevre temizlik vergisini, gecikme tutarını, geçmiş borcu veya belediyeye özel diğer kalemleri kendiliğinden uygulamaz. Bunların bir bölümü sabit bedel alanına tahmini olarak eklenebilir; ancak resmî fatura hesabı için bağlı bulunduğunuz su idaresinin güncel tarife ve hesaplama yöntemi kullanılmalıdır.
12,5 m³ Su Tüketimi Örneği
Başlangıç sayacı 128,4 m³, bitiş sayacı 140,9 m³, fatura dönemi 30 gün ve evde yaşayan kişi sayısı 4 olsun. Örnek amaçlı su birim fiyatı 32,50 TL/m³, atık su oranı %50 ve sabit bedeller 60 TL girilsin.
- Sayaç farkı: 140,9 − 128,4 = 12,5 m³
- Toplam su: 12,5 × 1.000 = 12.500 litre
- Günlük ortalama: 12.500 ÷ 30 = yaklaşık 416,7 litre
- Kişi başı günlük: 416,7 ÷ 4 = yaklaşık 104,2 litre
- Su tüketim bedeli: 12,5 × 32,50 = 406,25 TL
- Atık su bedeli: 406,25 × %50 = 203,13 TL
- Tahmini toplam: 406,25 + 203,13 + 60 = 669,38 TL
Bu rakamlar hesaplayıcının aynı girdilerle verdiği sonuçlarla doğrulanmıştır. 32,50 TL burada yalnızca formülü göstermek için kullanılan örnek bir fiyattır; güncel tarife olarak değerlendirilmemelidir.
1 Metreküp Su Kaç Litredir?
1 m³ su = 1.000 litre eşitliği kullanılır. Buna göre 5 m³ 5.000 litre, 12,5 m³ 12.500 litre ve 20 m³ 20.000 litredir. Sayaçtaki 0,001 m³ değişim 1 litreye karşılık gelir.
Faturada tüketim 15 m³ görünüyorsa bu, dönem boyunca 15.000 litre suyun sayaçtan geçtiği anlamına gelir. Aylık tüketimi litreye çevirmek, günlük ve kişi başı kullanımı anlamayı kolaylaştırır.
Kişi Başı Günlük Su Tüketimi Nasıl Bulunur?
Önce dönem tüketimi litreye çevrilir; ardından fatura gün sayısına ve evde yaşayan kişi sayısına bölünür:
Kişi başı günlük tüketim = Tüketim (m³) × 1.000 ÷ gün sayısı ÷ kişi sayısı
Bu değer içme suyu miktarını değil, sayaçtan geçen toplam konut suyunu ifade eder; duş, tuvalet, temizlik, yemek, çamaşır ve bahçe sulaması gibi bütün kullanımlar dahildir. Kişi sayısı dönem içinde değiştiyse tek sayı ortalamayı yaklaşık gösterir.
Su Birim Fiyatı Nereden Bulunur?
Su birim fiyatı şehir, abone türü, tüketim kademesi, dönem ve kurul kararına göre değişebilir. En doğru kaynak bağlı bulunduğunuz su ve kanalizasyon idaresinin güncel tarife sayfası ile faturanızdaki birim fiyat satırıdır. İstanbul için İSKİ, Ankara için ASKİ, İzmir için İZSU gibi kurumlar ayrı tarife yayımlar.
Tarife tablosunda yalnız “su bedeli” ile “su + atık su toplamı” farklı sütunlarda verilebilir. Araca su fiyatını ayrı girip atık suyu yüzdeyle hesaplayacaksanız aynı bedeli iki kez eklememeye dikkat edin. Toplam birim fiyatı doğrudan su birim fiyatı alanına yazarsanız atık su oranını 0 bırakmanız gerekebilir.
Kademeli Su Tarifesi Nasıl Hesaplanır?
Kademeli tarifede tüketimin farklı bölümlerine farklı m³ fiyatları uygulanır. Örneğin varsayımsal bir tarifede ilk 15 m³ birinci, 15 m³ üzerindeki bölüm ikinci kademeden ücretlendiriliyorsa 20 m³ tüketimin tamamı ikinci kademe fiyatıyla çarpılmayabilir; ilk 15 m³ ile kalan 5 m³ ayrı hesaplanır.
Kademeli su bedeli = 1. kademe tüketimi × 1. kademe fiyatı + 2. kademe tüketimi × 2. kademe fiyatı + …
Bu araç tek birim fiyat kullanır ve kademeleri otomatik ayırmaz. Kademeli bir faturayı tahmin etmek için her kademenin tutarını ayrı hesaplayıp toplam su bedelini bulmak veya belediyenin resmî fatura aracını kullanmak gerekir. Kademe sınırları abone başına, sayaç başına veya dönemin gün sayısına göre değişebileceğinden doğrudan başka şehrin tarifesi kopyalanmamalıdır.
Atık Su Bedeli Nasıl Hesaplanır?
Atık su bedeli, yerel tarife düzenine göre su tüketimine bağlı ayrı bir birim fiyat veya su bedelinin belirli oranı biçiminde yer alabilir. Araç oran yöntemi kullanır. Faturanızda atık su için ayrı TL/m³ fiyat bulunuyorsa önce bunun su birim fiyatına oranını hesaplayabilirsiniz:
Atık su oranı (%) = Atık su birim fiyatı ÷ Su birim fiyatı × 100
Örneğin su 40 TL/m³, atık su 20 TL/m³ ise oran %50’dir. Ancak kurumun tarifesinde farklı matrah, istisna veya abone grubu varsa doğrudan bu basit oran geçerli olmayabilir.
Su Sayacı Nasıl Okunur?
Okuma yapmadan önce doğru bağımsız bölüme ait sayaç olduğundan emin olun. Ana siyah haneler genellikle tam metreküpü, kırmızı veya ondalık haneler daha küçük hacimleri gösterir. Hesaplayıcı ondalıklı m³ kabul eder; örneğin 128 m³ 400 litre, 128,4 m³ olarak girilir.
Bitiş değeri başlangıçtan küçükse girişler ters yazılmış, sayaç değiştirilmiş veya devir bilgisi atlanmış olabilir. Sayaç değişiminde eski sayacın son endeksi ile yeni sayacın ilk endeksi ayrı belgelenir; iki cihazın değerlerini doğrudan çıkarmak doğru sonuç vermeyebilir.
Su Faturası Neden Yüksek Gelir?
- Fatura döneminin önceki aya göre daha uzun olması
- Tüketimin üst tarifeye veya farklı abone grubuna girmesi
- Sızdıran rezervuar, musluk veya görünmeyen tesisat kaçağı
- Bahçe sulaması, misafir, tadilat veya mevsimsel kullanım artışı
- Endeksin tahmini okunması ve sonraki dönemde düzeltme yapılması
- Geçmiş borç, gecikme, vergi veya diğer kalemlerin faturaya eklenmesi
- Sayaç değişimi, yanlış sayaç numarası veya okuma hatası
Bütün musluklar ve su kullanan cihazlar kapalıyken sayaç hareket etmeye devam ediyorsa kaçak ihtimali araştırılmalıdır. Kesin fatura itirazı veya sayaç kontrolü için ilgili su idaresine başvurulmalıdır.
Sonuç Ekranı Nasıl Yorumlanır?
“Sayaç farkı” dönem tüketimini m³, “Toplam litre” aynı tüketimi litre olarak verir. “Günlük ortalama kullanım” dönem tüketimini gün sayısına böler. Kişi sayısı girildiyse “Kişi başı günlük kullanım” ayrıca gösterilir.
Maliyet bölümündeki su tüketim bedeli, atık su bedeli ve sabit bedeller kullanıcı girdilerine dayanan ayrı kalemlerdir. “Tahmini toplam fatura” bu üç değerin toplamıdır; resmî kurum tahakkuku değildir.
Sınırlar ve Varsayımlar
Araç, bitiş endeksinin başlangıç endeksinden büyük olduğunu ve her iki değerin aynı sayaçtan alındığını varsayar. Tek su birim fiyatı uygular; kademeli tarife, dönem içi fiyat değişikliği, abone türü, KDV, çevre temizlik vergisi, indirim, gecikme veya belediyeye özgü tahakkuk kurallarını otomatik işlemez. Atık suyu su bedelinin kullanıcı tarafından girilen yüzdesi olarak hesaplar.
Para birimi seçimi kur dönüşümü yapmaz. Kişi başı tüketim, belirtilen kişi sayısının bütün dönem boyunca aynı evde yaşadığı varsayımına dayanır. Sonuç bütçe ve tüketim takibi için yaklaşık değerdir; resmî fatura veya tarife belgesi yerine geçmez.
Hesaplama Kaynakları
- İSKİ – Güncel su ve atık su birim fiyatları
- ASKİ – 2026 su ve atık su tarifeleri
- İZSU – Su ve atık su tarifeleri
- Devlet Su İşleri – Türkiye’nin su kaynakları ve verimli kullanım
Son Güncelleme
Su tüketimi formülleri, hesaplayıcı alanları ve resmî tarife kaynakları 20 Ağustos 2026 tarihinde kontrol edilmiştir.