Hesap Bölüşme Nasıl Yapılır?
Bir restoran, kafe veya ortak harcama hesabını eşit paylaşmak için önce indirim ve ek tutarlar dikkate alınarak ödenecek genel toplam bulunur. Ardından bu tutar hesabı paylaşacak kişi sayısına bölünür. Hesap Bölüşme aracı; hesap tutarı, indirim, servis bedeli ve bahşişi ayrı ayrı göstererek kişi başı ödemeyi otomatik hesaplar.
Kişi başı tutar = (Hesap tutarı − indirim + servis bedeli + bahşiş) ÷ kişi sayısı
Araç eşit paylaşım yapar. Kişiler farklı ürünler tükettiyse veya yalnızca bazı kişiler belirli bir kalemi paylaşacaksa önce kişisel harcamaları ayırmak, kalan ortak tutarı ilgili kişi sayısına bölmek gerekir.
Hesap Bölüşme Aracı Nasıl Kullanılır?
- Sonuçların gösterileceği para birimini seçin.
- Kişi Sayısı alanına hesabı ödeyecek toplam kişi sayısını yazın.
- Fişteki veya ortak harcamadaki Hesap Tutarı değerini girin.
- Varsa toplam indirimi ve hesaba eklenecek tutarı ilgili alanlara yazın.
- Bahşiş Türü olarak yüzde veya sabit tutarı seçip değeri girin.
- İsterseniz kişi başı ödemeyi 0,50; 1; 5 veya 10 birim yukarı yuvarlayın ve “Hesabı Paylaştır” düğmesine basın.
Para birimi seçimi yalnızca tutarların sembolünü ve biçimini değiştirir; araç kur dönüşümü yapmaz. Hesap tutarı hangi para birimindeyse indirim, servis bedeli ve sabit bahşiş de aynı para biriminde girilmelidir.
İndirimli Hesap Nasıl Bölünür?
Toplam indirim önce hesap tutarından çıkarılır. Örneğin 2.400 TL tutarındaki hesaba 200 TL indirim uygulanırsa indirim sonrası tutar 2.200 TL olur. İndirim bütün hesaba aitse eşit paylaşımda ayrıca kişi bazında dağıtmaya gerek yoktur; araç genel toplam üzerinden bölme yapar.
İndirim sonrası tutar = Hesap tutarı − toplam indirim
İndirim yalnızca belirli bir kişinin siparişine uygulanmışsa eşit paylaşım adil olmayabilir. Bu durumda indirime konu ürünü ve kişisel kalemleri önce ayırarak kalan ortak hesabı bölmek daha doğru olur.
Bahşiş Hesaplama Nasıl Yapılır?
Bahşiş türü “Yüzde” seçildiğinde araç, indirim sonrası hesap ile servis bedelinin toplamını bahşiş matrahı olarak kullanır:
Yüzde bahşiş = (Hesap tutarı − indirim + servis bedeli) × bahşiş oranı ÷ 100
Örneğin bahşişe esas tutar 2.300 TL ve oran %10 ise bahşiş 230 TL’dir. “Sabit tutar” seçeneğinde ise yazdığınız değer doğrudan genel toplama eklenir. Sabit bahşişin yüzde karşılığını bulmak isterseniz bahşiş tutarını bahşişe esas tutara bölüp 100 ile çarpabilirsiniz.
Türkiye’de bahşiş gönüllü bir ödemedir. T.C. Ticaret Bakanlığının 2026 bilgilendirmesine göre restoran, lokanta, kafe ve benzeri işletmeler bahşişi zorunlu tutamaz.
Servis Bedeli Hesaba Nasıl Eklenir?
Araçtaki “Servis Bedeli” alanı, elinizdeki hesaba matematiksel olarak eklemek istediğiniz bir tutarı modellemek içindir. Bu değer indirim sonrası tutara eklenir; yüzde bahşiş seçildiyse bahşiş hesabına da dahil edilir.
Bahşiş öncesi ara toplam = Hesap tutarı − indirim + servis bedeli
Güncel Türkiye uygulaması: T.C. Ticaret Bakanlığının 30 Ocak 2026 tarihli duyurusuna göre restoran, lokanta, kafe, pastane ve benzeri yiyecek-içecek işletmeleri servis, masa, kuver veya başka bir ad altında zorunlu ilave ücret talep edemez. Bu nedenle Türkiye’deki güncel bir restoran hesabını kontrol ederken işletmenin zorunlu servis bedelini bu alana eklemek yerine resmî kurala göre değerlendirin. Alan; farklı ülkelerdeki uygulamalar, özel organizasyonlar veya tarafların önceden kabul ettiği ortak ek giderler için kullanılabilir.
4 Kişilik Hesap Bölüşme Örneği
Dört kişinin 2.400 TL tutarındaki bir hesabı paylaştığını düşünelim. Toplam indirim 200 TL, ortak ek tutar 100 TL ve bahşiş oranı %10 olsun.
- İndirim sonrası hesap: 2.400 − 200 = 2.200 TL
- Bahşiş öncesi ara toplam: 2.200 + 100 = 2.300 TL
- %10 bahşiş: 2.300 × 0,10 = 230 TL
- Genel toplam: 2.300 + 230 = 2.530 TL
- Yuvarlamasız kişi başı: 2.530 ÷ 4 = 632,50 TL
Yuvarlama seçilmezse herkes 632,50 TL öder. “1 yukarı” seçilirse kişi başı tutar 633 TL olur; dört kişiden 2.532 TL toplanır ve genel toplamla arasında 2 TL yuvarlama farkı oluşur. Araç bu farkı sonuç ekranında ayrıca gösterir.
Kişi Başı Tutar Neden Yukarı Yuvarlanır?
Nakit veya kolay ödeme amacıyla kişi başı pay, seçilen adıma doğru yukarı yuvarlanabilir. “0,50 yukarı” sonucu en yakın üst 50 kuruşa; “5 yukarı” en yakın üst 5 para birimine taşır. Bu işlem genel hesabı değiştirmez, yalnızca kişilerden toplanacak tutarı artırabilir.
Yuvarlama farkı = Yuvarlanmış kişi başı tutar × kişi sayısı − genel toplam
Yuvarlama farkının bahşişe eklenmesi, bir kişiye iade edilmesi veya sonraki ortak harcamada mahsup edilmesi grubun kararına bağlıdır. Kesin eşitlik isteniyorsa “Yuvarlama yok” seçeneğini kullanın.
Eşit Olmayan Hesap Nasıl Paylaşılır?
Bu araç toplamı bütün kişiler arasında eşit böler. Farklı harcama yapan kişiler için şu yöntem kullanılabilir:
- Yalnızca bir kişiye ait ürünleri kişisel harcama olarak ayırın.
- Ortak ürünlerin toplamını bu ürünleri paylaşan kişi sayısına bölün.
- Her kişinin kişisel harcamasına ortak payını ekleyin.
- Bahşişi harcama oranına göre dağıtacaksanız kişinin ara toplamını genel ara toplama bölerek ağırlığını bulun.
Örneğin 900 TL ortak harcama üç kişi arasında 300’er TL paylaşılır. Bir kişinin ayrıca 200 TL kişisel siparişi varsa o kişi 500 TL, diğer iki kişi 300’er TL öder. Bahşiş ve indirim dağılımı da grubun belirlediği aynı yöntemle yapılmalıdır.
Bahşiş Kişi Başı mı, Toplam Hesap Üzerinden mi Hesaplanır?
Matematiksel olarak aynı matrah ve oran kullanıldığında toplam hesap üzerinden bulunan bahşişi kişi sayısına bölmek ile her kişinin eşit payına aynı oranı uygulamak aynı sonucu verir. Ancak kişi başı değerler erken yuvarlanırsa birkaç kuruş veya lira fark oluşabilir. En tutarlı yöntem, genel toplam ve bahşişi tam hassasiyetle hesapladıktan sonra kişi başı tutarı son aşamada yuvarlamaktır.
Sonuç Ekranı Nasıl Yorumlanır?
Sonuç kartındaki “Hesap tutarı” ilk girdiyi, “İndirim” düşülen tutarı, “Servis bedeli” eklenen değeri ve “Bahşiş” seçilen yönteme göre hesaplanan ek ödemeyi gösterir. “Genel toplam” fiilen paylaşılacak tutardır. “Yuvarlamasız kişi başı” matematiksel eşit payı, “Ödenecek kişi başı” seçili yuvarlama sonrası payı gösterir.
“Yuvarlama sonrası toplanan” ile “Genel toplam” aynı olmayabilir. Aradaki değer hata değil, kişi başı tutarı yukarı yuvarlama sonucudur ve “Yuvarlama farkı” satırında gösterilir.
Hesap Bölüşmede Sık Yapılan Hatalar
- Kişi sayısına sürücüyü, davet sahibini veya ödemeye katılacak başka bir kişiyi eklemeyi unutmak
- İndirimi hesap tutarından zaten düşülmüş olmasına rağmen tekrar indirim alanına yazmak
- Yüzde bahşiş yerine sabit tutar seçiliyken oran girmek
- Farklı para birimindeki tutarları kur çevrimi yapmadan aynı hesapta toplamak
- Yuvarlama sonrası toplanan farkı fark etmeden fazla ödeme yapmak
- Farklı harcamaları olan kişilerin hesabını eşit bölmek
Sınırlar ve Varsayımlar
Araç, bütün tutarların aynı para biriminde olduğunu ve hesabın seçilen kişi sayısına eşit bölüneceğini varsayar. Döviz kuru hesaplamaz, ürün bazlı harcama girişi almaz ve ödemeyi kartlara dağıtmaz. İndirim ile ek bedelin tüm hesaba ait olduğu kabul edilir. Yüzde bahşiş, aracın açıklamasında belirtildiği gibi indirim sonrası tutar ile servis alanına girilen değerin toplamı üzerinden hesaplanır.
Yasal ücretlendirme kuralları ülkeye ve tarihe göre değişebilir. Araç yalnızca matematiksel paylaşım yapar; fişteki bir ücretin hukuken talep edilip edilemeyeceğine karar vermez. Türkiye’deki restoran ek ücretleri için güncel Ticaret Bakanlığı açıklaması esas alınmalıdır.
Hesaplama Kaynakları
- T.C. Ticaret Bakanlığı – Fiyat Etiketi Yönetmeliği değişikliği (30 Ocak 2026)
- T.C. Ticaret Bakanlığı – Fiyat etiketleri, ilave ücret ve bahşiş bilgilendirmesi
- OpenStax Contemporary Mathematics – Yüzde hesabı
Son Güncelleme
Hesap bölüşme formülleri, araç seçenekleri ve Türkiye’deki servis ücreti bilgisi 20 Ağustos 2026 tarihinde kontrol edilmiştir.