HOMA-IR Hesaplama aracı, aynı açlık kan örneğinden ölçülen glukoz ve insülin değerleriyle orijinal HOMA1-IR indeksini hesaplar. Glukoz sonucunu mg/dL veya mmol/L olarak girebilirsiniz. Araç yalnızca matematiksel indeksi üretir; insülin direnci tanısı koymaz ve laboratuvar değerlendirmesinin yerini tutmaz.
HOMA-IR Nasıl Hesaplanır?
Glukoz birimine göre iki eşdeğer formül kullanılır:
- mmol/L: HOMA-IR = Açlık glukozu × Açlık insülini ÷ 22,5
- mg/dL: HOMA-IR = Açlık glukozu × Açlık insülini ÷ 405
İnsülin değeri µIU/mL veya eşdeğer mU/L biriminde olmalıdır. Glukoz ve insülinin aynı açlık örneğinden alınması gerekir.
HOMA-IR Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
- Laboratuvar raporunuzdaki glukoz birimini seçin.
- Açlık glukozu değerini girin.
- Açlık insülini değerini µIU/mL olarak yazın.
- Hesapla düğmesine basarak HOMA1-IR sonucunu görüntüleyin.
Tokluk glukozu, rastgele glukoz veya farklı günlerde alınmış insülin sonucu bu hesap için uygun değildir.
HOMA-IR Hesaplama Örneği
Açlık glukozu 90 mg/dL ve açlık insülini 8 µIU/mL olan bir örnekte hesap (90 × 8) ÷ 405 = 1,78 olur. Glukoz 5 mmol/L olarak raporlanmış olsaydı aynı insülin değeriyle (5 × 8) ÷ 22,5 = 1,78 sonucu elde edilirdi.
HOMA-IR Nedir?
HOMA, “homeostasis model assessment” ifadesinin kısaltmasıdır. Matthews ve çalışma arkadaşları tarafından açlık plazma glukozu ile insülin arasındaki geri bildirim ilişkisini yaklaşık olarak değerlendirmek amacıyla geliştirilmiştir. HOMA-IR araştırmalarda ve bazı klinik değerlendirmelerde insülin direncinin dolaylı göstergelerinden biri olarak kullanılır.
HOMA1-IR ile HOMA2 Aynı mı?
Hayır. Bu araç, basit denklemle hesaplanan orijinal HOMA1-IR değerini verir. HOMA2 güncellenmiş bilgisayar modelidir ve belirli glukoz, insülin veya C-peptid aralıklarını ayrı şekilde işler. HOMA1 ve HOMA2 sonuçları doğrudan birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
HOMA-IR Kaç Olmalı?
HOMA-IR için bütün yaşlar, toplumlar, laboratuvar yöntemleri ve klinik durumlarda geçerli tek bir evrensel eşik yoktur. Araştırmalarda farklı kesim değerleri kullanılabilir. Bu nedenle çevrim içi hesaplanan sayı tek başına “insülin direnci var” veya “yok” biçiminde yorumlanmamalıdır.
Sonuç Nasıl Yorumlanır?
Sonuç; açlık durumu, kullanılan insülin testi, glukoz ölçüm yöntemi, yaş, gebelik, ilaçlar ve eşlik eden hastalıklardan etkilenebilir. Hekim değerlendirmesinde açlık glukozu, HbA1c, lipidler, belirtiler ve gerektiğinde glukoz tolerans testi gibi diğer bilgiler birlikte ele alınabilir.
Sınırlar ve Varsayımlar
- Hesaplama orijinal HOMA1-IR denklemidir; HOMA2 sonucu değildir.
- Glukoz ve insülin değerlerinin aynı açlık örneğinden geldiği varsayılır.
- İnsülin testleri arasında standardizasyon farklılıkları olabilir.
- Tip 1 diyabet, insülin tedavisi, gebelik ve bazı özel durumlarda yorum farklılaşabilir.
- Araç tanı, tedavi veya ilaç değişikliği önermez.
Hesaplama Kaynakları
- PubMed: Orijinal HOMA modeli, Matthews ve arkadaşları
- NCBI/PMC: İnsülin direnci değerlendirme yöntemleri
- PubMed: HOMA modelinin kullanımı ve sınırlamaları
Son güncelleme: 13 Ağustos 2026