Stok Devir Hızı Hesaplama aracı, belirli dönemde satılan malın maliyetini ortalama stok değerine bölerek stokların kaç kez yenilendiğini gösterir. Ayrıca ortalama stokta kalma gününü, günlük satılan mal maliyetini ve seçilen dönemi 365 güne yıllıklandırılmış karşılığını hesaplar.
Stok Devir Hızı Nasıl Hesaplanır?
- Para birimini ve hesap döneminin kaç gün olduğunu seçin.
- Aynı döneme ait satılan malın maliyetini girin.
- Dönem başı ve dönem sonu stok değerlerini aynı maliyet esasıyla yazın.
- Stok Devrini Hesapla düğmesine basın.
- Devir sayısını, ortalama stok gününü ve yıllıklandırılmış oranı birlikte yorumlayın.
Stok Devir Hızı Formülü
Ortalama stok = (Dönem başı stok + dönem sonu stok) ÷ 2
Stok devir hızı = Satılan malın maliyeti ÷ ortalama stok
Ortalama stokta kalma süresi = Hesap dönemi günü ÷ stok devir hızı
Günlük satılan mal maliyeti = Satılan malın maliyeti ÷ dönem günü
Yıllıklandırılmış devir = Stok devir hızı × 365 ÷ dönem günü
Stok Devir Hızı Örnek Hesaplama
365 günlük dönemde satılan malın maliyeti 2.400.000 TL, dönem başı stok 300.000 TL ve dönem sonu stok 500.000 TL olsun:
Ortalama stok = (300.000 + 500.000) ÷ 2 = 400.000 TL
Stok devir hızı = 2.400.000 ÷ 400.000 = 6 kez
Ortalama stokta kalma süresi 365 ÷ 6 = 60,83 gün, günlük satılan mal maliyeti yaklaşık 6.575,34 TL olur.
Stok Devir Hızı Ne Anlama Gelir?
6 devir, ortalama stok yatırımının yıl içinde teorik olarak altı kez satılan mal maliyetine dönüştüğünü gösterir. Bu, her fiziksel ürünün tam altı kez satıldığı veya işletmenin altı kez kâr ettiği anlamına gelmez. Oran parasal maliyet değerleri üzerinden hesaplanır.
Stok Devir Hızı Yüksek Olursa Ne Olur?
Yüksek devir; hızlı satış, düşük elde tutma süresi ve daha az stok sermayesi gösterebilir. Ancak aşırı yüksek oran yetersiz stok, kayıp satış, sık acil sipariş veya zayıf hizmet seviyesi belirtisi de olabilir. Devir tek başına “ne kadar yüksek o kadar iyi” şeklinde yorumlanmamalıdır.
Düşük Stok Devir Hızı Ne Gösterir?
Düşük devir; yavaş satış, fazla satın alma, eskiyen ürün, yanlış çeşit veya sezon sonu stok göstergesi olabilir. Bununla birlikte uzun üretim süresi, stratejik emniyet stoğu veya proje bazlı ürünlerde düşük devir normal olabilir. SKU, kategori ve sektör karşılaştırması gerekir.
İdeal Stok Devir Hızı Kaç Olmalı?
Evrensel ideal oran yoktur. Market, moda, otomotiv yedek parça, ilaç ve ağır makine stoklarının raf ömrü, brüt marjı ve tedarik süresi farklıdır. İşletme kendi geçmişi, bütçesi ve benzer iş modeliyle kıyaslama yapmalıdır. Araç performans hedefi belirlemez.
Satış Geliri mi Satılan Malın Maliyeti mi Kullanılır?
Pay ve paydanın aynı değerleme temelinde olması için genellikle satış geliri değil satılan malın maliyeti kullanılır. Stok bilançoda maliyet esaslı bir değerdir; satış fiyatı üzerinden gelir kullanmak kâr marjını orana karıştırır. IFRS IAS 2, satılan stokların defter değerinin ilgili dönemde gider olarak tanınmasını açıklar.
Ortalama Stok Neden Kullanılır?
Yalnız dönem sonu stok, yıl içindeki dalgalanmayı temsil etmeyebilir. Araç başlangıç ve bitiş değerinin basit ortalamasını alır. Mevsimsellik veya hızlı büyüme varsa aylık 12 kapanış ve dönem başı dahil 13 noktanın ortalaması daha anlamlı olabilir. AccountingCoach örneği, iki noktalı ortalamanın temsil gücü düşük olduğunda oranı önemli ölçüde değiştirebildiğini gösterir.
Stokta Kalma Süresi Nasıl Hesaplanır?
Devir hızının gün karşılığıdır. 365 günlük dönemde 6 devir, 60,83 gün verir. Bu değer tek bir ürünün kesin raf süresi değil, maliyet bazlı ortalama gün sayısıdır. Bozulabilir ürünlerde parti ve son kullanma tarihi takibi ayrıca gerekir.
Aylık veya 90 Günlük Dönemde Hesaplama
Araçta hesap dönemi değiştirilebilir. 90 günlük veriyi giriyorsanız satılan mal maliyeti ve iki stok değeri de aynı 90 günlük döneme ait olmalıdır. Araç sonucu 365 güne yıllıklandırır; mevsimsel dönemin tüm yıl aynı hızla süreceği varsayımı yanıltıcı olabilir.
Negatif veya Sıfır Ortalama Stok
Ortalama stok sıfırsa devir oranı matematiksel olarak hesaplanamaz. Negatif stok kayıtları fiziksel kapasiteyi değil, kayıt zamanlaması veya sistem hatasını gösterebilir. Hesaplamadan önce sayım, mal kabul, sevk ve maliyet kayıtları uzlaştırılmalıdır.
Devir Hızı Kârlılığı Gösterir mi?
Hayır. Hızlı dönen ürün düşük marjlı, yavaş dönen ürün yüksek marjlı olabilir. Devir; brüt marj, stok taşıma maliyeti, kayıp satış, iade ve iskonto oranıyla birlikte değerlendirilmelidir. Para birimi seçimi yalnızca sonucu biçimlendirir; kur dönüşümü yapmaz.
SKU Bazında Stok Devri
Toplam şirket oranı hızlı ve yavaş ürünleri birbirine karıştırabilir. Aynı maliyet yöntemiyle ürün, kategori, depo veya kanal bazında ayrı hesaplama daha uygulanabilir sonuç verir. Satılan malın maliyeti ve stok kapsamı aynı SKU grubuna ait olmalıdır.
Stok Devir Hızını Artırma Yolları
Talep tahminini güncellemek, yavaş ürün siparişini azaltmak, minimum sipariş miktarını müzakere etmek, ürün çeşitlerini sadeleştirmek ve yeniden sipariş noktasını gerçek tedarik süresine göre ayarlamak yardımcı olabilir. Sadece stoğu düşürmek hizmet seviyesini bozabilir.
Hesaplamanın Sınırları
- Ortalama stok yalnızca dönem başı ve sonu değerinden hesaplanır.
- Stok ve satılan mal maliyeti aynı muhasebe kapsamı ve para biriminde olmalıdır.
- Enflasyon, kur, maliyet yöntemi değişikliği ve değer düşüklüğü karşılaştırmayı bozabilir.
- Yıllıklandırma dönem hızının yıl boyunca aynı kaldığını varsayar.
- İdeal oran, kârlılık ve hizmet seviyesi belirlenmez.
- Finansal raporlama için işletmenin muhasebe kayıtları ve uzman değerlendirmesi esas alınmalıdır.
Güvenilir Kaynaklar
Stok maliyetinin ölçümü ve satılan stok değerinin giderleştirilmesi için IFRS Foundation – IAS 2 Inventories; stok devir oranı ve daha sık dönemsel ortalama kullanımının etkisi için AccountingCoach – Working Capital and Liquidity incelenebilir.
İlgili Hesaplayıcılar
Son güncelleme: 20 Ağustos 2026.