Ürün Kârlılığı Hesaplama aracı; satış fiyatı, ürün maliyeti, kargo, paketleme, komisyon, ödeme sistemi kesintisi, iade/indirim karşılığı ve diğer değişken giderlerden sipariş başına katkı payını hesaplar. Aylık sabit gider ve beklenen sipariş adedi girildiğinde ürünün başabaş satış adedini ve tahmini aylık kârlılığını da gösterir.
Ürün Kârlılığı Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Bir sipariş veya ürün için tahsil edilen satış fiyatını ve doğrudan ürün maliyetini girin. Kargo, paketleme ve sipariş başına diğer giderleri tutar olarak; pazaryeri komisyonu, ödeme sistemi kesintisi ve iade/indirim karşılığını satış fiyatının yüzdesi olarak yazın. Aylık sabit giderler ile beklenen sipariş sayısı isteğe bağlıdır ancak aylık sonuç ve başabaş analizi için gereklidir.
Ürün Kârlılığı Nasıl Hesaplanır?
Oransal kesintiler = Satış fiyatı × (komisyon + ödeme sistemi + iade/indirim karşılığı)
Toplam değişken maliyet = Ürün maliyeti + kargo + paketleme + diğer değişken maliyet + oransal kesintiler
Sipariş başına katkı payı = Satış fiyatı − toplam değişken maliyet
Katkı marjı (%) = Sipariş başına katkı payı ÷ satış fiyatı × 100
Ürün Kârlılığı Hesaplama Örneği
Satış fiyatı 1.500 TL, ürün maliyeti 600 TL, kargo 90 TL, paketleme 20 TL ve diğer değişken gider 40 TL olsun. Komisyon %15, ödeme sistemi %3 ve iade/indirim karşılığı %5 girildiğinde oransal kesintiler 345 TL’dir. Toplam değişken maliyet 1.095 TL, sipariş başına katkı payı 405 TL ve katkı marjı %27 olur.
Aylık Ürün Kârı Nasıl Hesaplanır?
Aylık toplam katkı = Sipariş başına katkı payı × aylık sipariş adedi
Tahmini aylık faaliyet sonucu = Aylık toplam katkı − aylık sabit gider
Örnekte ayda 200 sipariş ve 50.000 TL sabit gider varsa aylık katkı 81.000 TL, sabit gider sonrası tahmini sonuç 31.000 TL kârdır.
Başabaş Sipariş Adedi Nasıl Bulunur?
Başabaş sipariş adedi = Aylık sabit gider ÷ sipariş başına katkı payı
50.000 TL sabit gider ve 405 TL katkı payıyla başabaş yaklaşık 123,46 sipariştir. Kesirli sipariş olmayacağı için en az 124 tamamlanmış sipariş gerekir. Katkı payı sıfır veya negatifse satış adedi artırılarak başabaşa ulaşılamaz.
Pazaryeri Komisyonu Kârlılığı Nasıl Etkiler?
Komisyon satış fiyatı üzerinden hesaplandığında fiyat yükseldikçe kesinti tutarı da artar. 1.500 TL satışta %15 komisyon 225 TL’dir. Komisyonun KDV’si, hizmet bedeli veya kategoriye bağlı ek kesinti ayrı uygulanıyorsa toplam oranı veya ek tutarı “diğer değişken maliyet” alanına dahil edin.
İade Oranı Ürün Maliyetine Nasıl Eklenir?
Aracın iade/indirim karşılığı alanı satış fiyatının belirli yüzdesini beklenen kayıp olarak ayırır. Gerçek iade maliyeti yalnız ciro kaybından ibaret değilse; ters kargo, kullanılamayan ürün ve yeniden paketleme gibi tutarlar diğer değişken maliyete eklenmelidir. Oran geçmiş sipariş verilerinden hesaplanmalıdır.
Kargo ve Paketleme Gideri Nasıl Girilir?
Müşteriden ayrıca tahsil edilmeyen kargo ve ambalaj masraflarını sipariş başına tutar olarak girin. Bir siparişte birden fazla ürün varsa gideri ürün sayısına, hacme veya ağırlığa göre makul biçimde dağıtın. Ücretsiz kargo kampanyası kârlılığı doğrudan azaltır.
Reklam Maliyeti Ürün Kârlılığına Dahil Edilir mi?
Sipariş başına reklam edinme maliyeti biliniyorsa “Diğer Değişken Maliyet” alanına eklenebilir. Örneğin reklam harcaması 30.000 TL ve reklama atfedilen 150 sipariş varsa sipariş başına maliyet 200 TL’dir. Marka veya genel tanıtım bütçesi sabit gider olarak ayrı değerlendirilebilir.
Başabaş ROAS Nasıl Hesaplanır?
Reklam öncesi katkı marjı biliniyorsa yaklaşık başabaş ROAS:
Başabaş ROAS = 1 ÷ reklam öncesi katkı marjı
Reklam öncesi katkı marjı %40 ise başabaş ROAS 2,5’tir. Bu değer yalnız reklam maliyetinden önceki tüm değişken giderlerin doğru dahil edildiği varsayımıyla anlamlıdır.
KDV Dahil Satış Fiyatıyla Hesaplama
Satış fiyatı KDV dahil giriliyorsa ürün maliyeti ve diğer kalemler de karşılaştırılabilir vergi esasına getirilmelidir. İndirilebilir KDV’yi gider gibi, tahsil edilen KDV’yi gelir gibi saymak marjı bozar. KDV mükellefleri genellikle analizlerini KDV hariç net tutarlarla yapar; özel durumları mali müşavirinizle doğrulayın.
Katkı Payı ile Brüt Kâr Arasındaki Fark
Brüt kâr çoğu raporda satıştan yalnız satılan malın maliyeti çıkarılarak bulunur. Katkı payı ise satışla birlikte değişen komisyon, kargo, ödeme ve benzeri giderleri de düşer. Ürün ve kanal kararlarında katkı payı, siparişin sabit giderleri karşılamaya ne kadar katkı verdiğini daha açık gösterir.
Sabit ve Değişken Gider Ayrımı
Sipariş sayısıyla birlikte artan ürün, komisyon ve kargo gibi kalemler değişken giderdir. Kira, sabit maaş, yazılım aboneliği ve muhasebe gibi satış olmasa da devam eden kalemler çoğunlukla sabit giderdir. Karma giderlerde sabit ve hacme bağlı bölümleri ayırmak başabaş hesabını iyileştirir.
İndirimli Fiyat Kârlılığı Nasıl Etkiler?
İndirim satış fiyatını azaltırken yüzde bazlı komisyon tutarını da düşürebilir; sabit kargo ve ürün maliyeti ise aynı kalır. Bu nedenle fiyat indirimi oranı ile katkı payı düşüşü aynı değildir. Kampanya fiyatını satış alanına yazarak tüm kesintileri yeniden hesaplayın.
Hedef Kâra Göre Satış Fiyatı
Yüzde kesintilerin toplamı r, tutar bazlı değişken maliyet M ve hedef birim katkı K ise:
Gerekli satış fiyatı = (M + K) ÷ (1 − r)
Oransal kesintiler %23, tutar bazlı maliyet 750 TL ve hedef katkı 400 TL ise gerekli fiyat yaklaşık 1.493,51 TL’dir. Vergi ve fiyat yuvarlaması ayrıca değerlendirilir.
Ürün Bazında mı Sipariş Bazında mı Hesaplanmalı?
Tek ürünlü siparişte iki yaklaşım aynıdır. Sepette birden fazla ürün varsa kargo, ödeme ve indirim maliyetlerini ürünlere uygun bir dağıtım anahtarıyla paylaştırın. Aksi halde yüksek sepetli ürünler kârlı, düşük fiyatlı ürünler zararlı görünebilir veya tersi oluşabilir.
Negatif Katkı Payı Ne Anlama Gelir?
Toplam değişken maliyet satış fiyatını aşıyorsa her yeni sipariş sabit giderler öncesinde zararı büyütür. Satış hacmini artırmak bu durumu düzeltmez. Fiyat, tedarik maliyeti, komisyon, kargo veya kampanya koşullarından en az biri değiştirilmelidir.
Sonuç Ekranı Nasıl Yorumlanır?
Toplam değişken maliyet siparişle birlikte oluşan yükü, katkı payı sabit giderleri ve kârı karşılamak için kalan tutarı, katkı marjı satışın göreli verimini gösterir. Başabaş adet tahminidir; kapasite, stok, tahsilat zamanı ve vergi sonucu ayrıca incelenmelidir.
Hesaplamanın Sınırları ve Varsayımları
- Her siparişin aynı fiyat ve maliyet yapısına sahip olduğu varsayılır.
- Oransal kesintiler satış fiyatı üzerinden hesaplanır.
- KDV, vergi ve komisyon KDV’si otomatik ayrıştırılmaz.
- İade karşılığı gerçek iade maliyetinin basitleştirilmiş tahminidir.
- Stok finansmanı, vade farkı, kur ve nakit akışı hesaplanmaz.
- Sabit gider dağılımı ile kapasite sınırı kullanıcı tarafından değerlendirilir.
Birincil Kaynaklar
- Kamu Gözetimi Kurumu – 2026 TMS/TFRS Setleri
- Gelir İdaresi Başkanlığı – Vergi Rehberleri
- Ticaret Bakanlığı – Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi
İlgili Hesaplayıcılar
Son güncelleme: 20 Ağustos 2026.