Faiz, bir paranın belirli süre boyunca kullanılması karşılığında oluşan maliyet veya getiridir. Kredi kullanan kişi açısından ödenecek bedeli, tasarruf sahibi açısından ise elde edilecek kazancı ifade eder. Doğru sonuç için anapara, oran ve vadenin aynı zaman birimiyle değerlendirilmesi gerekir. Farklı tutar ve dönemleri hızlıca karşılaştırmak için Faiz Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Faiz Nasıl Hesaplanır?
Basit faiz; aynı zaman birimindeki anapara × faiz oranı × süre işlemiyle hesaplanır ve yüzde oran kullanılıyorsa sonuç 100’e bölünür. Bileşik faizde her dönemin faizi toplam tutara eklenir. Vergi, ücret ve gün sayımı net sonucu değiştirebilir.
Basit faiz hesabında anapara, faiz oranı ve süre birbiriyle çarpılır. Oran yüzde olarak veriliyorsa sonuç yüz sayısına bölünür. Yıllık oran ve yıl cinsinden süre kullanılan temel formül “Anapara × Faiz Oranı × Süre ÷ 100” şeklindedir. Örneğin 20.000 TL’nin yıllık yüzde 30 oranla bir yıl değerlendirilmesi durumunda brüt basit faiz 6.000 TL olur.
Süre bir yıldan kısaysa dönem oranı doğru biçimde uyarlanmalıdır. Günlük hesapta bankanın 365 veya artık yılda 366 gün esasını kullanması sonucu etkileyebilir. Ticari işlemlerde farklı gün sayısı kabulleri bulunabileceği için sözleşmedeki yöntem kontrol edilmelidir.
Örneğin yıllık yüzde 24 oran, 90 günlük bir işlemde doğrudan yüzde 24 olarak uygulanmaz. Önce yıllık oran gün esasına göre dönem oranına çevrilir. Anapara 50.000 TL ise hesaplanan dönem faizi yalnızca 90 günlük kullanım karşılığıdır. Başlangıç veya bitiş gününün dahil edilmesi birkaç günlük işlemlerde fark yaratabileceğinden tarih aralığı açıkça yazılmalıdır.
Aylık Faiz Oranı Nasıl Hesaplanır?
Aylık oran, bir aylık dönemde anaparaya uygulanacak yüzdeyi gösterir. Yıllık nominal oranı on ikiye bölmek yaklaşık bir aylık oran verebilir; ancak bu işlem bileşik yıllık maliyeti göstermez. Çünkü faiz her ay anaparaya ekleniyorsa sonraki dönemde yeni toplam üzerinden tekrar faiz oluşur.
Kredi ve mevduat karşılaştırırken oranların aynı dönem için ifade edildiğinden emin olunmalıdır. Aylık oranla sunulan kredi teklifi ile yıllık oranla sunulan yatırım ürününü doğrudan karşılaştırmak yanıltıcıdır. Önce oranlar ortak bir döneme dönüştürülmelidir.
Efektif yıllık oran, dönem içinde oluşan faizin yeniden değerlendirilmesini hesaba katar. Bu nedenle aylık oranı yalnızca on ikiyle çarpmaktan farklı bir sonuç verir. Özellikle uzun vadeli karşılaştırmalarda nominal ve efektif oranların hangisinin gösterildiği mutlaka kontrol edilmelidir.
Günlük Faiz Tutarı Nasıl Bulunur?
Günlük basit faiz hesabında anapara yıllık oranla çarpılır, yılın gün sayısına bölünür ve değerlendirilen gün sayısıyla çarpılır. Vadeli hesaplarda başlangıç ve bitiş tarihlerinin hesaba dahil edilme yöntemi önemlidir. Hafta sonu, tatil günü ve valör uygulaması gerçek vade süresini değiştirebilir.
Birden fazla kısa vadeli seçenek karşılaştırılırken yalnızca günlük kazanç değil, vade sonunda paranın yeniden hangi oranla değerlendirilebileceği de düşünülmelidir. Değişken piyasa koşullarında aynı oran sonraki dönemde devam etmeyebilir.
Brüt Faiz Ve Net Faiz Arasındaki Fark Nedir?
Brüt faiz, kesinti uygulanmadan önce hesaplanan kazançtır. Net faiz ise yasal vergi veya stopaj kesintilerinden sonra tasarruf sahibinin elinde kalan tutardır. Kesinti oranı ürün türüne ve vadeye göre değişebileceğinden, güncel resmi oran kullanılmalıdır.
Net kazancı bulmak için brüt faizden ilgili kesinti çıkarılır. Banka ekranında görülen vade sonu tutarın anapara dahil mi, yalnızca getiri mi olduğu kontrol edilmelidir. Böylece farklı tekliflerde aynı büyüklükler karşılaştırılmış olur.
Faiz Oranı İle Toplam Getiri Nasıl Karşılaştırılır?
Yüksek oran her zaman en yüksek net getiriyi sağlamayabilir. Vade uzunluğu, kesintiler, hesap işletim koşulları ve paranın vade boyunca kullanılamaması sonucu etkiler. Kampanyalı oranların yalnızca yeni müşteriye, belirli tutar aralığına veya sınırlı süreye uygulanması da mümkündür.
Karşılaştırma tablosunda anapara, dönem, brüt faiz, kesinti, net faiz ve vade sonu toplam tutar ayrı ayrı gösterilmelidir. Enflasyon etkisini değerlendirmek isteyenler nominal getiri yanında reel getiriyi de incelemelidir.
Reel getiri, kazancın satın alma gücünde gerçek bir artış sağlayıp sağlamadığını gösterir. Net faiz oranı enflasyonun altında kalıyorsa para nominal olarak artsa bile satın alma gücü azalabilir. Bu değerlendirme gelecekteki enflasyon için kesin sonuç değil, senaryo karşılaştırması olarak ele alınmalıdır.
Faiz Hesaplarken Hangi Hatalardan Kaçınılmalıdır?
- Aylık ve yıllık oranları aynı değer gibi kullanmak
- Vade birimiyle faiz oranının dönemini eşleştirmemek
- Basit faiz ile bileşik faizi birbirine karıştırmak
- Vergi ve diğer kesintileri net kazançtan ayrı tutmamak
- İlan edilen kampanya koşullarını kontrol etmemek
Yöntem Ve Kapsam
İçerik, basit faiz formülü ile bileşik faiz ayrımını aynı dönem birimi üzerinden açıklar. Günlük hesap kuralı, stopaj, masraf ve ürün koşulları kuruma göre değişebilir. Son içerik kontrolü: 7 Ağustos 2026.
Hesaplama aracı farklı senaryoları anlamayı kolaylaştırır; fakat banka veya finans kuruluşunun sözleşmesi kesin sonucu belirler. Oranlar ve vergisel parametreler değişebildiğinden işlem tarihinde yayımlanan güncel bilgiler esas alınmalıdır. Kredi veya yatırım kararı yalnızca hesaplanan faiz tutarına dayanarak verilmemelidir.