Fazla mesai hesaplama 2026 aracı; normal saatlik ücret, haftalık 45 saati aşan fazla çalışma, sözleşme süresini aşan fakat 45 saate kadar kalan fazla sürelerle çalışma, tatil/özel çalışma ve her kalem için seçilen çarpana göre brüt mesai ücretini hesaplar. Girilen tahmini kesinti oranıyla yaklaşık net mesai tutarını da gösterir. Fazla çalışma ile hafta tatili veya resmî tatil çalışması aynı hukuki kalem değildir; bordroda ayrı değerlendirilmelidir.
Fazla Mesai Hesaplama 2026 Aracı Nasıl Kullanılır?
- Para birimini ve normal bir saatlik brüt ücretinizi girin.
- Haftalık 45 saati aşan fazla çalışma saatini ayrı alana yazın.
- Sözleşmedeki haftalık süre 45 saatten azsa bu süreyi aşan fakat 45 saate kadar olan saatleri “fazla sürelerle çalışma” alanına girin.
- Her çalışma türü için kanuni veya sözleşmesel duruma uygun çarpanı kontrol edin.
- Ulusal bayram/genel tatil veya özel çalışma saatini ve ek ödeme çarpanını ayrı alana girin.
- Yaklaşık net tutar isterseniz bütün prim ve vergiler için tahmini toplam kesinti yüzdesini yazın.
- Brüt ve tahmini net sonuçları bordro dönemi, sözleşme ve gerçek kesintilerle karşılaştırın.
Araç doğrudan normal saatlik ücret ister. Aylık brüt maaştan saatlik tutar hesaplanacaksa, tam zamanlı aylık ücretliler için uygulamada sık kullanılan 225 saatlik bölen sözleşme ve bordro düzeniyle doğrulanmalıdır.
Fazla Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır?
4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki haftalık 45 saati aşan fazla çalışmada her saat, normal saatlik ücretin %50 artırılmış tutarıyla ödenir:
Fazla çalışma ücreti = Normal saatlik ücret × 1,50 × Fazla çalışma saati
Normal saatlik ücret 200 TL ve fazla çalışma 8 saatse:
200 × 1,50 × 8 = 2.400 TL brüt
İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi %50’den daha yüksek zam öngörüyorsa çalışan lehine daha yüksek çarpan kullanılabilir.
Fazla Sürelerle Çalışma Nedir?
Haftalık çalışma süresi sözleşmeyle 45 saatin altında belirlenmişse, sözleşme süresini aşan fakat 45 saate kadar olan bölüm “fazla sürelerle çalışma” sayılır. Her saat normal ücretin %25 artırılmış tutarıyla ödenir:
Fazla sürelerle çalışma ücreti = Normal saatlik ücret × 1,25 × Saat
Örneğin sözleşmesi haftalık 40 saat olan çalışan bir hafta 48 saat çalışırsa ilk 5 saat, 40–45 arası fazla sürelerle çalışma; sonraki 3 saat, 45 saati aşan fazla çalışma olarak ayrılır. Saatlik ücret 200 TL ise:
- 5 × 200 × 1,25 = 1.250 TL
- 3 × 200 × 1,50 = 900 TL
- Toplam = 2.150 TL brüt
Aylık Maaştan Saatlik Fazla Mesai Ücreti
Aylık ücretli tam zamanlı çalışanlarda uygulamada yaygın ön hesap şöyledir:
Normal saatlik brüt ücret = Aylık brüt ücret / 225
Bir saat fazla çalışma = Aylık brüt ücret / 225 × 1,50
2026 brüt asgari ücretinin 33.030 TL olduğu örnekte:
- Normal saatlik brüt ücret: 33.030 / 225 ≈ 146,80 TL
- Bir saat fazla çalışma: 146,80 × 1,50 ≈ 220,20 TL
- 10 saat fazla çalışma: yaklaşık 2.202 TL brüt
Bu örnek brüt hesaptır. Net ödeme; gelir vergisi matrahı, SGK, damga vergisi, istisnalar ve çalışanın kümülatif bordro durumuna göre değişebilir.
Fazla Mesai, Fazla Süre ve Tatil İçin Karma Örnek
Normal saatlik ücret 200 TL; 45 saati aşan fazla çalışma 3 saat ve çarpanı 1,50; fazla sürelerle çalışma 5 saat ve çarpanı 1,25; tatil/özel çalışma 8 saat ve ek ödeme çarpanı 1,00 olsun. Tahmini toplam kesinti %20 girildiğinde:
- Fazla çalışma: 200 × 3 × 1,50 = 900 TL
- Fazla sürelerle çalışma: 200 × 5 × 1,25 = 1.250 TL
- Tatil/özel çalışma: 200 × 8 × 1,00 = 1.600 TL
- Toplam brüt mesai: 3.750 TL
- Tahmini kesinti: 3.750 × %20 = 750 TL
- Tahmini net mesai: 3.000 TL
- Ücret yerine serbest zaman karşılığı: 3 × 1,50 + 5 × 1,25 = 10,75 saat
Serbest zaman sonucu yalnız fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma kalemlerinden oluşur. Ulusal bayram ve genel tatil çalışmasının karşılığı izinle değiştirilemez; ayrıca ücret ödenir.
Tatil / Özel Çalışma Çarpanı Nasıl Kullanılır?
4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki aylık maktu ücretlide ulusal bayram ve genel tatil günü çalışılmasa da günlük ücret aylığın içindedir; çalışılırsa ayrıca bir günlük ücret daha doğar. Bu nedenle araçtaki varsayılan 1,00 çarpanı, saatlik karşılığa çevrilmiş ilave ödeme tutarını hesaplamak için kullanılabilir. Çalışanın ücret tipi, günlük çalışma süresi, sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi farklıysa çarpan ve saat karşılığı ayrıca belirlenmelidir.
Hafta tatili, ulusal bayram/genel tatil ve haftalık 45 saati aşan çalışma farklı hukuki kalemlerdir. Araç çakışan hakları otomatik ayırmaz; aynı saati iki kez veya eksik hesaplamamak için bordro uzmanı değerlendirmesi gerekir.
Tahmini Kesinti Oranı Nasıl Kullanılır?
Araç toplam brüt mesaiyi seçilen yüzde kadar azaltıp yaklaşık net tutarı gösterir. Bu tek oran; SGK, işsizlik, gelir vergisi, damga vergisi ve istisnaları ayrı ayrı hesaplamaz. Çalışanın kümülatif vergi dilimi ve prim tavanı değişebildiğinden net sonuç yalnız senaryodur.
Mesai Dakikaları Nasıl Yuvarlanır?
Fazla Çalışma Yönetmeliğine göre yarım saatten az süreler yarım saat, yarım saati aşan süreler bir saat sayılır. Örneğin 20 dakikalık fazla çalışma 30 dakika; 40 dakikalık fazla çalışma 1 saat kabul edilir. Bordro ve işyeri kayıtlarının bu kuralla uyumu kontrol edilmelidir.
Fazla Mesai Yerine Serbest Zaman
İşçi isterse zamlı ücret yerine yazılı başvuruyla serbest zaman kullanabilir:
- Her 1 saat fazla çalışma için 1 saat 30 dakika
- Her 1 saat fazla sürelerle çalışma için 1 saat 15 dakika
Serbest zaman altı ay içinde, çalışma süreleri içinde ve ücret kesintisi olmadan kullandırılır. Kanuni tatil veya izin günleri serbest zaman yerine sayılamaz.
Yıllık 270 Saat Fazla Mesai Sınırı
4857 sayılı İş Kanununa göre fazla çalışma toplamı bir yılda 270 saati aşamaz. Bu sınır fazla çalışmanın planlanmasına ilişkindir; fiilen sınırı aşan çalışmanın karşılıksız kalacağı anlamına gelmez. Uyuşmazlıkta puantaj, giriş-çıkış kayıtları, vardiya listeleri, yazışmalar ve bordrolar önem taşıyabilir.
Hafta Tatili ve Resmî Tatil Mesaisi Aynı mı?
Ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatili çalışmaları, haftalık 45 saat üzeri fazla çalışma hesabından farklı hukuki kurallara tabidir. Aynı çalışmanın hangi başlık altında ve nasıl ödeneceği somut çalışma düzenine göre değerlendirilir. Aracın 1,50 çarpanı her resmî tatil veya hafta tatili senaryosunu otomatik olarak kapsamaz.
Fazla Mesai Ücrete Dahil Edilebilir mi?
İş sözleşmesinde fazla çalışma ücretinin aylık ücrete dahil olduğuna dair hükümler bulunabilir; ancak yıllık sınır, ücretin asgari ücret karşısındaki seviyesi, sözleşmenin açıklığı ve fiilî çalışma süresi birlikte değerlendirilir. Araç bu sözleşmesel ve yargısal değerlendirmeyi yapmaz; yalnızca girilen saat ile katsayıyı çarpar.
Sonuç Nasıl Yorumlanmalı?
Hesaplanan tutar, girilen normal saatlik ücret üzerinden brüt fazla çalışma karşılığıdır. Bordrodaki net tutar farklıysa brüt/net seçimi, fazla çalışma türü, vergi kesintileri, sözleşmesel zam oranı ve yuvarlama kontrol edilmelidir. Denkleştirme uygulanan işyerlerinde bazı haftalarda 45 saatin aşılması tek başına fazla çalışma doğurmayabilir; denkleştirme dönemi ortalaması ayrıca incelenir.
Hesabın Sınırları ve Varsayımları
- Araç 4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki genel çalışma düzenini esas alır.
- Normal saatlik ücretin doğru ve brüt/net niteliğinin tutarlı girildiği varsayılır.
- Gece çalışması, sağlık kuralları nedeniyle kısa çalışma ve özel sektör hükümleri farklı olabilir.
- Hafta tatili ve genel tatil çalışmaları standart fazla mesaiyle aynı kabul edilmemelidir.
- Kesin alacak için sözleşme, bordro, puantaj ve güncel mevzuat birlikte değerlendirilir.
Birincil Kaynaklar
- Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği
- Çalışma Bakanlığı – İş Kanunu SSS
- Çalışma Bakanlığı – 2026 asgari ücret duyurusu
İlgili Hesaplayıcılar
Son güncelleme: 20 Ağustos 2026.